၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵရွင္တုိ႔ရဲ့ အခြင့္အေရးကုိ ရေအာင္ ဘယ္လုိယူၾကမွာလဲ

VOA ----- 3 January 2010 (တုိက္ရုိက္ေလလႈိ္င္း အစီအစဥ္)

ပင္တုိင္ ေဆြးေႏြး ေပးမဲ့သူ ႏွစ္ဦးက အေျခခံဥပေဒ ေရးရာ ကြ်မ္းက်င္သူ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အင္ဒီယားနား တကၠသုိလ္ ေမာ္ရာ ဥပေဒ ေက်ာင္းမွာ လက္ေထာက္ၫႊန္ၾကား ေရးမွဴး အျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေနသူ ေဒါက္တာဆလုိင္းငုံက်ဴး လ်ံ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရွ႔ေနမ်ား ေကာင္စီ အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္ၿပီး၊ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္တြင္ ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကိစၥကုိ ေဆာင္ရြက္ ေပးေနသူ ဦးမင္းလြင္ဦးႏွင့္ အထူးဧည့္သည္ေတာ္ ဦးေက်ာ္ဇံသာတုိ႔ ပါ၀င္ ေဆြးေႏြးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ----- ပထမဦးဆုံး ေဒါက္တာဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံကုိ ေမးခ်င္တာက မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ အခြင့္အေရးကုိ ဥပေဒနဲ႔ အကာအကြယ္ ေပးထားတာမ်ဳိး တိတိက်က် တျခားႏုိင္ငံေတြမွာ ရွိပါသလား။ အက်ဥ္းေျပာျပေပးပါ။

ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ ------ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ အေမရိကန္မွာ သူတို႔ရဲ့ အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ (၁) နဲ႔ အမွတ္ ၁၅ မွာ မဲေပးပုိင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေျခခံဥပေဒအရ အကာအကြယ္ ေပးထားတယ္။ အဲဒီအျပင္မွာ ဥပေဒျပဳခြင့္ အာဏာကေန ဥပေဒျပဳထားတဲ့ ဥပေဒေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ မဲေပးပုိင္ခြင့္ကုိ အကာအကြယ္ ေပးထားတာ ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ တခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အိႏၵိယနဲ႔ အျခားဒီမိုကေရစီ ႏုိင္ငံမ်ားကုိ ၾကည့္လုိ႔ရွိရင္ မဲေပးခြင့္ဆုိတဲ့ ကိစၥက အေျခခံဥပေဒကေန သက္ဆင္းလာတဲ့ အခြင့္အေရးတခု ျဖစ္တယ္ဆုိတာ အားလုံးက သိပါတယ္။

ေမး ----- အဲဒီမဲေပးခြင့္အျပင္ အျခားရပုိင္ခြင့္ျဖစ္တဲ့ ေစာသက Complaint တက္ခြင့္၊ ကိုယ္တုိင္က နစ္နာတယ္၊ မတရား လုပ္ခံရတယ္လုိ႔ ယူဆရင္ တိ္ုင္ၾကားခြင့္ စသည့္ျဖင့္ အဲတာေတြေရာ အခုိင္အမာ ရွိပါသလား။

ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ ------ ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ မဲေပးတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပဳိင္တဲ့ အမတ္ျဖစ္ျဖင့္၊ မဲေပးတဲ့သူျဖစ္ျဖင့္ သူတုိ႔မေက်နပ္ရင္ သာမန္အားျဖင့္ တရားရုံးကုိ သြားၿပီး တရားရံုံးရဲ့ အဆုံးအျဖတ္ကုိ ခံယူရတယ္။ ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ ဗဟုိတရားရုံးခ်ဳပ္ Supreme Court အဆုံးအျဖတ္အထိ ခံယူရတယ္။ ဥပမာ- ဘုတ္ရွ္နဲ႔ အယ္လဂုိးလ္ ကိစၥလုိဟာမ်ဳိး၊ အိႏၵိယမွာက်ေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ သီးသန္႔ရွိတယ္။ အဲဒီေကာ္မရွင္မွာ သြားၿပီး အဆုံးအျဖတ္ ယူရတယ္။ အဲဒီမွာ မေက်နပ္လုိ႔ရွိရင္လည္း Supreme Court အထိ တက္ၿပီးေတာ့ တရားရုံးရဲ့ အဆုံးအျဖတ္ကုိ ခံယူပုိင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။

ေမး ----- ဦးမင္းလြင္ဦး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္းထားတာ ရွိပါသလား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ရွိပါတယ္။ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၃၀ (က) ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ကိစၥေတြမွာ လုပ္ရမဲ့ဟာေတြကုိ မလုပ္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ ခ်န္ထားတာ၊ က်ဴးလြန္ ေဖါက္ဖ်က္တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ရွိရင္ အေရးယူ ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ရဇသတ္ႀကီးမွာ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၃၀ (က) အေနနဲ႔ ျပဌာန္းထားတာေတြ ရွိပါတယ္။

ေမး ----- အဲဒီျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မေတြက ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကေရာ က်င့္သုံး၊ အက်ဳံး၀င္တာမ်ဳိး မွတ္သားခဲ့တာ ရွိသလား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ------ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ အေျခအေနက တမ်ဳိးျဖစ္တယ္။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒ မရွိေတာ့ဘူး ျဖစ္တယ္။ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိေတာ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္တဲ့ ျပႆနာအရပ္ရပ္ကုိ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမွာပါတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြအရ အေရးယူတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္အေရြးခံတဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ပတ္သက္တာရယ္၊ အသုံးစရိတ္ေငြေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြရယ္၊ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအရ ျပန္ဌာန္းထားတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြနဲ႔ အေရးယူတယ္လုိ႔ သိရတယ္။

ေမး ---- ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက အေျခခံ ဥပေဒ မရွိဘူး။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း အတည္ျပဳၿပီး ဆုိေပမဲ့ အသက္မ၀င္ဘူး။ ဒီအေျခအေန ႏွစ္ရပ္က တူတယ္ေပါ့။ အေျခအေန တူတယ္ဆုိေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒကဘဲ အဓိက က်တာလား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိဘူး။ အခု ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မယ္ ဆုိတဲ့အခါ က်ေတာ့လည္း ျပႆနာတခု ရွိတာက ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒကို အတည္ျပဳ ျပဌာန္းၿပီးတယ္လုိ႔ ဆုိေပမဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ဥပေဒအရ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ယႏၱရားေတြ ဘာမွ မရွိေသးဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျပႆနာေတြ ေပၚေပါက္လာမယ္ ဆုိရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမွာ ျပဌာန္းထားတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြအရ အေရးယူရမယ့္ အေျခအေနမ်ဳိး ေရာက္တယ္လုိ႔ ေျပာခ်င္တယ္။

ေမး ----- ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ၊ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ့ အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီ ဦးေက်ာ္ဇံသာ ဘာမ်ားေျပာခ်င္သလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေစာေစာတုန္းက ဥပေဒ ပညာရွင္ေတြ ေျပာသြားတာ အင္မတန္ မွတ္သားစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ဥပေဒကေတာ့ ပဌာန္းမွာဘဲ၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဥပေဒကုိ အေကာင္အထည္ ေဖၚသလဲ၊ အတိအက် လုိက္နာမႈ ရွိသလား၊ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ ျပႆနာျဖစ္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္သူရပုိင္ခြင့္က မဲေပးတယ္ ဆုိတာက ဥပေဒ မျပဌာန္းထားေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္တယ္ ဆုိတာက ျပည္သူ႔ဆႏၵကုိ ထုတ္ေဖၚခြင့္ ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူ႔ဆႏၵကုိ နာခံခ်င္လုိ႔ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဗုိလ္္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊရဲ့ ေစာေစာက ထြက္လာတဲ့ သူ႔ရဲ့သ၀ဏ္လႊာမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးမယ္။ ျပည္သူေတြ အေရြးမမွားဖုိ႔၊ ဘယ္လုိစည္းကမ္းနဲ႔ မဲေပးဖုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဥပေဒလည္း ျပဌာန္းလာပါလိမ့္မယ္။ ဒီဥပေဒကို ေအာက္က အေကာင္အထည္ေဖၚသူေတြ အတိအက် လုိက္နာၾကပါရဲ့လား။ ဒါက ပထမ ေပးရမဲ့ ေမးခြန္းျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံလုိ ႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာ ႏုိ္င္ငံတကာက ႀကီးၾကပ္တဲ့ Monitor လုပ္ေပးရတဲ့ အေျခအေနမ်ုဳိး မၾကာခဏ ေျပာေနပါတယ္။

ေနာက္တခုက ျပည္သူေတြေရာ သိရဲ့လား၊ အခ်ုုဳိ႔က သိေပမဲ့လည္း စိတ္မ၀င္စားၾကဘူး။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ဆႏၵခံယူပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရြာတိမ္ ရြာငယ္ေတြ၊ နယ္စြန္နယ္ဖ်ားေတြမွာ တရြာလုံးကိုယ္စား တာ၀န္ရွိတဲ့ သူေတြက မဲေပးလုိက္တာမ်ဳိး၊ ရြာတိမ္ရြာငယ္ေတြ မကဘူး၊ ဆရာ၀န္မႀကီးတဦး က်ေနာ့ကုိ ေျပာတာက သူတုိ႔ေဆးရုံမွာ မဲေပးဖုိ႔ ေရာက္လာတာန႔ဲ ေဆးရုံအုပ္က ခင္ဗ်ားကုိဘဲ က်ေနာ္တုိ႔အားလုံး မဲေပးလုိက္ၿပီး ေျပာတာမ်ဳိး သူတုိ႔က ဒီအတုိင္း လက္သင့္ခံေနရတယ္။ ဆုိေတာ့ ျပည္သူေတြကုိယ္၌က မဲတျပားဟာ ဘယ္္ေလာက္ တန္ဘုိးႀကီးတယ္ ဆုိတဲ့အသိရွိဖုိ႔ လုိအပ္တယ္ ထင္ပါတယ္။

ေမး ----- ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံတခုအျဖစ္ တည္ေဆာက္မယ္ဆုိရင္ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူလူထုရဲ့ အခန္းက႑က အထူးအေရးႀကီး ပါတယ္။ ဒါက ဘယ္ဒီမုိကေရစီ ႏို္င္ငံမွာမဆုိ ျဖစ္တဲ့ကိစၥပါ။ မဲဆႏၵရွင္ေတြက သူတုိ႔ရဲ့က႑ကေန ပီပီျပင္ျပင္ ပါ၀င္ႏုိ္င္ဖုိ႔ဆုိရင္ မဲဆႏၵရွင္ေတြ ကုိယ္တုိင္ ကုိယ့္ရဲ့ အခြင့္အေရးကုိ သိၿပီးေတာ့ အဲဒီအခြင့္အေရးကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔ ပညာရွင္ေတြ ေျပာၾကပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တုန္းက မဲေပးခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြ ပါပါတယ္။ အခုလာမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဒီလုိျဖစ္လာႏုိင္္ေျခ ရွိတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ သတင္းသမားေတြ၊ ကြ်မ္းက်င္သူေတြ၊ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူေတြ သုံးသပ္ေျပာဆုိ ေနၾကတာ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။

ေမး ----- ျပင္ဦးလြင္ၿမဳိ႔က ကုိစၾကာမင္းကုိ ေဆြးေႏြးပါ။

ကုိစၾကာမင္း ----- ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒ မွာတုန္းက မဲေပးတာဆုိတာက ဌာနဆုိင္ရာက ျပဌာန္းခ်က္ေတြထုတ္၊ အမိန္႔ေတြခ်ၿပီး အဲဒီဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖါက္လိုက္တာပါ။

ေမး ----- ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံ ဥပေဒ အတည္ျပဳတုန္းက ကုိစၾကာမင္း ၀န္ထမ္းလား။ အဲတုန္းက လူထုဆႏၵ ခံယူပြဲတုန္းက ကုိစၾကာမင္း ႀကဳံေတြ႔ခဲ့တဲ့ အေတြ႔အႀကဳံ ရွိမွာေပါ့။

ကိုစၾကာမင္း ----- ဌာနအတြင္း အေတြ႔အႀကဳံက သူတုိ႔က ရုံး Order ကုိထုတ္တယ္။ မဲေပးတယ္ဆုိတာက ရုံး၀န္ထမ္းေတြအားလုံး ရုံးအုပ္ေရွ႔မွာ တမိသားစုအတြက္ ေပးရတယ္။ မိသားစု ၅ ေယာက္ ရွိမယ္ဆုိရင္ ၅ ေယာက္အတြက္ ေထာက္ခံမဲ ထည့္ေပးရတယ္။ Forced vote ဆုိတ့ဲပုံစံမ်ဳိး၊ အတင္းေပးရတ့ဲ ပုံစံမ်ဳိး လုပ္တာေပါ့။

ေမး ----- ေဒါက္တာဆလုိင္းခင္ဗ်ား။ အခုကိုစၾကာမင္း ေျပာသြားတဲ့ အေျခအေနမွာ မဲကုိ အရာရွိေရွ႔မွာ ေပးရတယ္။ က်န္တဲ့ သူေတြအတြက္ စုၿပီးေတာ့ တျခားတေယာက္ကုိ ေပးရတယ္ဆုိတာက ဘယ္ဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖါက္တာ ျဖစ္သလဲ။ ဒါက မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ အခြင့္အေရး၊ ရပုိင္ခြင့္ကုိ ခ်ဳိးေဖါက္တာေရာ မညိဘူးလား။

ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ ------ ညိတာေပါ့ဆရာ၊ ေမၿမဳိ႔က ကုိစၾကာမင္းကုိ က်ေနာ္ေမးခ်င္တာက Referendum ဥပေဒ ၂၄ ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ဖတ္မယ္ဆုိရင္ (ဇ)မွာ သူေျပာထားတဲ့အတုိင္း မဲရုံအတြင္းမွာျဖစ္ေစ၊ အျပင္မွာ ျဖစ္ေစ၊ မဲကုိလိမ္တဲ့ဟာကုိ သူူတုိ႔ မေက်နပ္လုိ႔ရွိရင္ အယူခံႏုိင္တယ္၊ တရားစြဲႏုိင္တယ္ ဆုိၿပီးေတာ့ လုပ္ထားတာ၊ ဘာျဖစ္လုိ႔ ျမန္မာျပည္က ျပည္သူေတြ၊ အစုိးရ၀န္ထမ္း အလုပ္ခံရတဲ့ သူေတြက ဒီဥပေဒ လမ္းေၾကာင္းအတုိင္း မသြားသလဲဆုိတဲ့ ကိစၥက က်ေနာ္တုိ႔မွာ သူ႔ကုိ ျပန္ေမးစရာ ျဖစ္လာတယ္။ ဥပေဒ ရွိေနေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔က ျပန္အသုံးမခ် တတ္သလုိ ျဖစ္ေနတယ္ဗ်ား။

ေမး ----- ေဒါက္တာ ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ ေမးတာကို ၾကားသလား ကုိစၾကာမင္း။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဥပေဒကုိ သိသလား၊ သိရင္ ဘာျဖစ္လုိ႔ အသုံးမခ်သလဲ။

ကုိစၾကာမင္း ----- သိတယ္။ အသုံးမခ်ဘူး ဆုိတာက သူတုိ႔က အတင္းအဓမၼ ေပးခုိင္းထားတယ္။ ေထာက္ခံမဲ မေပးရင္ သူတုိ႔က အလုပ္ျဖဳတ္မယ္ ဆုိတာကုိ သူတုိ႔က ေၾကျငာထားတာ။

ေမး ----- အလုပ္ျဖဳတ္မယ္ ဆုိတာက ကုိစၾကာမင္းတုိ႔ကုိ ေျပာင္ႏႈတ္နဲ႔ ေျပာတာလား။ ႏႈတ္နဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္တာလား။

ကုိစၾကာမင္း ------ ႏႈတ္နဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့တယ္။

ေမး ------ အဓိကကေတာ့ အလုပ္ျဖဳတ္ခံရမွာ ေၾကာက္တဲ့အတြက္ ေျပာခဲ့တဲ့အတုိင္း လုပ္ခဲ့ရတယ္ေပါ့။

ကုိစၾကာမင္း ----- ဟုတ္ပါတယ္။

ေမး ----- ဦးမင္းလြင္ဦး အခုလုိမ်ဳိး အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြက ဒီလုိမ်ဳိး ႏႈတ္မိန္႔နဲ႔ျဖစ္ျဖင့္ ခဏက ကုိစၾကာမင္း ေျပာသြားတဲ့ အေျခအေန ေအာက္မွာ ဘယ္လိုမ်ဳိး အေရးယူ ႏုိ္င္မွာလဲ။ အေရးယူႏုိင္မဲ့ ဥပေဒေရာ ရွိသလား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ဟုတ္ကဲ့၊ ဥပေဒက စာအုပ္မွာ ရွိတယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္လက္ေတြ႔ က်င့္သုံးရာမွာ အာဏာပိုင္ေတြ ကုိယ္တုိင္က က်ဴးလြန္ေနတာမ်ဳိး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္ခံရတဲ့သူေတြ အေနနဲ႔ တုိင္ၾကားဖုိ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး အခက္အခဲ ျဖစ္တယ္။ အေစာက ေျပာသလုိမ်ဳိး ပထမ ေထာက္ခံမဲ ထည့္ရမယ္၊ ေထာက္ခံမဲ မထည့္ရင္ အလုပ္ျဖဳတ္မယ္ ဆုိတာကို ပထမဦးဆုံး ၿခိမ္းေျခာက္လုိက္တာပဲ၊ ေျခာက္လွန္႔လုိက္တာပဲ။ အမွန္ေတာ့ ဒါေတြလုပ္ခြင့္ မရွိဘူူး။ ဥပေဒမွာ အတိအက် ျပဌာန္းထားတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အာဏာပုိင္ေတြ ကိုယ္တုိင္က က်ဴးလြန္တဲ့့ကိစၥမွာ အေရးယူႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ခ်ဳိးေဖါက္ျခင္း ခံရသူေတြ တုိင္ၾကားဖုိ႔ဆုိတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ ခက္ခဲတဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္။

ေမး ----- အခက္အခဲ ရွိတဲ့ေနရာမွာ ဥပေဒက ျပဌာန္းထားတယ္ေပါ့။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမွာ အဲဒါေတြကို အတိအလင္း ျပဌာန္းထားတာ ရွိပါတယ္။ အဲလုိမ်ဳိး ၿခိမ္းေျခာက္၊ ေျခာက္လွန္႔ နစ္နာေအာင္ မလုပ္ရဘူး။ အဲလုိလုပ္မယ္ဆုိရင္ ေထာင္ဒဏ္ဘယ္ေလာက္ ၆ လ၊ ၁ လ၊ ဒဏ္ေငြဘယ္ေလာက္ အေရးယူႏုိင္မယ္ ဆုိတာကုိ ျပဌာန္းထားတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြ အတိအက် ရွိတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အာဏာပုိင္ ကုိယ္တုိင္က က်ဴးလြန္ ေဖါက္ဖ်က္တ့ဲကိစၥ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ တုိင္ၾကားရမဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ စဥ္းစားရမဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္ ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ေတြ႔ရတယ္။

ေမး ----- ကိုစၾကာမင္းတုိ႔အေနနဲ႔ တုိင္ရင္ေတာ့ အလုပ္ျဖဳတ္ခံရမယ္လုိ႔ ကိုစၾကာမင္းက ေျပာသြားတယ္။ အဲေတာ့ ဆရာ ေဒါက္တာဆလုိင္းငုံလ်ံ အေနနဲ႔ ဘယ္လုိ အႀကံေပးခ်င္သလဲ။

ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ ----- ဥပမာတခုအေနနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အမႈကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အမႈသြားလာပုံက ေအာက္တရားရုံးကေန အဆင့္ျမင့္ဆုံး တရားရုံးအထိ ေရာက္သြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒါကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ျမန္မာျပည္မွာ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရး လုံး၀ကင္းမဲ့ေနတာ မဟုတ္ဘူးဗ်ား။ ဒါေပမဲ့ အဓိကက က်ေနာ္တုိ႔မွာ သတိၱရွိဖုိ႔လုိတယ္။ လုပ္ရဲဖုိ႔လုိတယ္။ ၂၀၀၈ ျပည္လုံးကြ်တ္ ဆႏၵခံယူပြဲတုန္းက က်ေနာ္သိခဲ့တဲ့ ေဒသတခ်ဳိ႔ရွိတယ္။ အဲဒီက လူေတြကုိ အစုိးကဘက္က ေျပာတာက ခင္ဗ်ားတုိ႔ အစုိးရဘက္က ေထာက္ခံမဲ ထည့္ရမယ္။ သူတုိ႔က ကန္႔ကြက္မဲ ေပးလုိက္တယ္။ မဲေရတြက္ရာမွာ အားလုံးက ကန္႔ကြက္မဲ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ စာရင္းထြက္ေတာ့ ေထာက္ခံမဲ ျဖစ္ေနတယ္။ ဖ်က္တဲ့သူက အာဏာပုိင္ဆိုတဲ့ သူေတြက အရွက္ရသြားတယ္။

အဲေတာ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈ၊ တရားဥပေဒ နည္းလမ္းအတုိင္း က်ေနာ္ုတိ႔ု သြားသင့္တယ္ ဆုိတဲ့ကိစၥကုိ သတိၱရွိဖုိ႔က တခ်က္၊ ဒုတိယအခ်က္က ျမန္မာျပည္မွာ လုံး၀ဥသုန္ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရး မရွိဘူးဆုိတာကုိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အမႈသြားလာပုံကုိ ၾကည့္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ နားလည္ဖုိ႔။ တတိယအခ်က္ အေနနဲ႔ ကုိယ္ကုိ၌က အသဲၾကားက မဲတျပား၊ ေတာ္ေတာ္လွတဲ့ ဗမာစကားျဖစ္တဲ့ အသဲၾကားက အသက္နဲ႔လဲသြားမယ္ ဆုိတာကို ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ လုပ္မယ္ဆုိရင္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ အမ်ားႀကီးရွိတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။

ေမး ---- ဆရာဆလုိင္းေျပာတဲ့ အသဲၾကားက မဲတျပားဆုိတာ အင္မတန္ တန္ဖုိးႀကီးပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ျဖင့္၊ လူထုဆႏၵ ခံယူပြဲျဖစ္ျဖင့္၊ ဒါက မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ သေဘာထား၊ အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ လူထုေတြရဲ့ သေဘာထားဟာ အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ မဲဆႏၵရွင္ေတြက ျဖဴမလား၊ မဲမလား၊ လက္ခံမွာလား၊ လက္မခံဘူးလား၊ ဒါေတြက မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ ဆႏၵအေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ အဲဒီလုိ ျဖဴသလား၊ မဲသလား၊ လက္ခံသလား၊ လက္မခံဘူးလား ဆုိတာကို ဆုံးျဖတ္လုိက္တာက ကုိယ့္ရဲ့ ကၾကမၼာ၊ ကုိယ့္ရဲ့အနာဂတ္ကို ဆုံးျဖတ္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ဟုတ္ပါသလား ဆရာဆလုိင္း။

ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ ------ ဟုတ္ပါတယ္။ အသဲၾကားက မဲတျပားဆုိတာကုိ ႏုိင္ငံၾကားတုိင္းျပည္မွာ အဲေလာက္လွပတဲ့ စကားလုံး၊ ထိမိတဲ့ စကားလုံး မရွိပါဘူး။ က်ေနာ္္တုိ႔ အသဲၾကားက မဲတျပား လိမ္ၿပီးယူသြားရင္လည္း သူတုိ႔ရဲ့ ထြက္လာတဲ့ ရလာဒ္က ဘယ္ေတာ့မွ ေရရွည္မခံပါဘူး။ အသဲၾကားက မဲတျပားအတုိင္း သြားရင္ေတာ့ ဘယ္သူဖ်က္ဖ်က္ အဲဒီရလာဒ္က ကမၻာတည္သေရြ႔ က်န္ေနမယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လဲ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အသဲၾကားက၊ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒီအသဲႏွလုံးနဲ႔ အသက္ရွင္ေနလုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

မႏၱေလးၿမဳ႔ိမွ ပါဆယ္(လ္) ေပးပုိ႔စာ ------- ဆႏၵမဲေပးတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူေတြဟာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ သူတုိ႔႔ရဲ့ အခြင့္ေရး၊ ရပုိင္ခြင့္ေတြကုိ က်င့္သုံးဖုိ႔ ေနေနသာသာ အမ်ားစုက မသိၾကဘူး။ မၾကာခင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ထြက္လာရင္ မဲေပးသူေတြရဲ့ ရပို္င္ခြင့္ေတြ ပါလာမလဲဆုိတာ ၾကည့္ၾကရမယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အကာအကြယ္ ေပးထားဦးေတာ့ အဲဒီဥပေဒဟာ စစ္တပ္အတြက္ လုိသလုိ အဓိပၸါယ္ ေကာက္ယူလုိ႔ရတဲ့ စာပိုဒ္ဘဲ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ အခြင့္အေရးကေတာ့ စာရြက္ေပၚမွာ အိပ္ေပ်ာ္ေနမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ န အ ဖ ဟာ မဲဆႏၵရွင္ေတြအေပၚမွာ ဘယ္လုိအခြင့္အေရးေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတာကို ဘယ္တုန္းကမွ အသိေပးဖုိ႔ မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီလုိ ဘာမွမသိမွ သူတုိ႔ညစ္ခ်င္သလုိ ညစ္လုိ႔ရမယ္ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဆႏၵခံယူပြဲတုန္းကလည္း ဒီလုိဘဲ မလိမ့္တပတ္နဲ႔ နည္းမ်ဳိးစုံသုံးၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္၊ အၾကပ္ကုိင္တဲ့ နည္းေတြသုံးၿပီး ျပည္သူေတြ ဖြဲ႔စည္းပုံကုိ ေထာက္ခံခဲ့တာလုိ႔ ေၾကျငာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႀကဳိတင္မဲေတြရယူ၊ မဲရုံတံခါးေတြပိတ္ၿပီး ကန္႔ကြက္မဲေတြကုိ ေထာက္ခံမဲအျဖစ္ ေျပာင္းပစ္လုိက္တဲ့ မသမာမႈေတြကို ခုိင္လုံတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာတႏုိင္ငံလုံးမွာ ဘယ္ေနရာမွာမွ ဆႏၵမဲခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြကို မစုံစမ္း၊ မစစ္ေဆးခဲ့တာ အေရးမယူခဲ့တာကုိ ေထာက္ရွင္ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူေတြဟာ ဥပေဒကုိ မတရား တဖက္သတ္ အတည္ျပဳခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလုပ္မဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလဲ ဒီပုံစံအတုိင္း အႏုိင္ယူသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီစာကုိ ဖတ္လုိက္တဲ့ အခါမွာ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚမွာ ေသာတရွင္က သံသယအျပည့္ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္ကုိ ရလုိက္ပါတယ္။ ဆုိေတာ့ အဲဒီသံသယက ေနတဆင့္ ဘာမွလုပ္လုိ႔မရေတာ့ဘူးလား ဆုိတဲ့ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ေနလုိက္ၾကတဲ့ အတြးမ်ဳိးလည္း ေပၚလာတယ္။ ဒီအထဲမွာ ေျပာထားတဲ့ စိတ္၀င္စားစရာ အခ်က္က မသမာမႈေတြကုိ ခုိင္လုံတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ရွိပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ဦးမင္းလြင္ဦးနဲ႔ ဆရာဆလုိင္းတုိ႔ ႏွစ္ဦးစလုံးကုိ ေမးပါရေစ။

ေမး ----- အဲလုိ ခုိင္လုံတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ရွိထားတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ အာဏာပုိင္ေတြက ခ်ဳိးေဖါက္တာကုိ တုိင္တန္းဖို႔၊ ေစာတကတက္ဖုိ႔ အခြင့္အေရး မရွိဘူး။ ဒါဆုိရင္ အခြင့္အလမ္း ကုန္သြားၿပီးလား။ မသမာမႈေတြကို ဖြင့္ခ်ၿပီးေတာ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြ ရယူႏုိင္ဖုိ႔ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း မရွိေတာ့ဘူးလား။ ဦးမင္းလြင္ဦ အရင္ေျဖပါ။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ဒါေတြကုိ လုပ္ႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းရွိပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲက တရားမွ်တ မွန္ကန္မႈ ရွိတယ္၊ မရွိဘူးဆုိတာကုိ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာဖုိ႔ လုိတယ္။ ေနာက္ၿပီး တရားမဲ့ျပဳတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြက ဘယ္ကိစၥရပ္ေတြမွာ၊ ဘယ္ၿမဳိ႔နယ္က၊ ဘယ္မဲရုံေတြ ဘယ္လုိ လုပ္တာကုိ အတိအက် မွတ္တမ္းတင္ ရယူဖုိ႔လုိတယ္။ ရယူတဲ့ အခ်က္ အလက္ေတြကို ျပည္တြင္းျပည္ပမွာ ရွိတဲ့ ေရြးေကက္ပြဲကုိ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာတဲ့ အဖြဲ႔ေတြကုိ အားလုံးေပးပုိ႔ဖုိ႔ လုိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဟုတ္တယ္၊ မဟုတ္ဘူးဆုိတာကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ကို အခုခ်ိန္အထိ လက္ခံမယ္၊ လက္မခံဘူး ဆုိတာကုိ တိတိက်က် မသိေသးဘူး ျဖစ္တယ္။

အဲဒီလုိမ်ဳိး အဖြ႕ဲေတြကို အခ်က္အလက္ေတြ ေပးပုိ႔ျခင္းအားျဖင့္ လုပ္ႏုိင္တာ ဘာေတြလဲဆုိရင္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မသမာမႈေတြ အျပည့္နဲ႔ ဒီလုိလုပ္ကုိင္ ေဆာင္ရြက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ တရားမ၀င္ဘူးဆုိတာကုိ ေထာက္ျပၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ပ်က္သြားေအာင္ ျပည္သူေတြရဲ့ သေဘာထားအမွန္ကုိ ရရွိတဲ့ေရြးေကာက္ပြဲ ဲ ျပန္လည္က်င္းပ ႏုိင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တယ္ ဆုိတဲ့အခ်က္ကုိ ပထမ အၾကမ္းဖ်င္းအေနနဲ႔ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တယ္။

ေမး ----- ဆရာဆလုိင္းအေနနဲ႔ ဘယ္လုိေျပာခ်င္သလဲ။

ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ------ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ၾကပါစုိ႔။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၀ (ခ) မွာ သူေရးထားတာက မဲေရတြက္တဲ့အခါမွာ ျပည္သူေတြ အားလုံး ေစာင့္ၾကည့္လုိ႔ ရတယ္လုိ႔ န ၀ တ က ေျပာသြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒ ျပည္လုံးကြ်တ္ ဆႏၵခံယူပြဲမွာက်ေတာ့ န အ ဖ ဘာလုပ္သြားတယ္ ဆုိေတာ့ လူ (၁၀) ေယာက္ဘဲ ၾကည့္လုိ႔ရတယ္။ အခုလာမဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူ (၅) ဘဲ ၾကည့္လုိ႔ရမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ပုိဆုိးသြားတယ္ ေပါ့ဗ်ား။ ဒါေပမဲ့ မဲေရတြက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ လုံး၀ ၾကည့္လုိ႔မရဘူး ဆုိတာက သူတုိ႔လုပ္မယ္လို႔ က်ေနာ္ မထင္ဘူး။ နံပါတ္ သတ္မွတ္မယ္။ အဲဒီအခြင့္အေရးကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူေတြ မရမက ရယူႏုိင္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။

ဒုုတိယအခ်က္က ဥပေဒ လမ္းေၾကာင္းအရ ခဏက မႏၱေလးက က်ေနာ္တုိ႔ အရႈံးေပးၿပီးေတာ့ လုံး၀ အကုန္လုံးကုိ ေပးဆပ္ လုိက္၊ သူတုိ႔လုိခ်င္တာ ျဖစ္သြားမယ္ ဆုိတဲ့ဟာမ်ဳိး နဲ႔ မေနဘဲနဲ႔ ကုိယ္တုိက္လုိ႔ ရတဲ့အခြင့္အေရး၊ အခြင့္ အလမ္းကေန မရမက တုိက္ေနျခင္းဟာ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္ အေရး ျမန္မာျပည္မွာ ျပန္လည္ ထူေထာင္ႏုိင္ဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္း ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျပည္သူေတြရဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ကုိ အသုံးခ်လုိက္လုိ႔ ရွိရင္ ေကာင္းက်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္တယ္ လုိ႔ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ရွိပါတယ္။ ၁၀၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ သုညထဲမွ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္၊ ၄၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အျမတ္ျဖစ္တယ္ လုိ႔က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။

ေမး ------ ဆရာ အႀကံေပးတဲ့ဟာကုိ ျမန္မာတႏုိင္ငံလုံး ျပည္သူေတြ ၾကားႏုိင္ပါေစလုိ႔ က်ေနာ္စုေတာင္းပါတယ္။ ေနာက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ကုိမ်ဳိးခ်စ္ ေဆြးေႏြးပါခင္ဗ်ား။

ကုိမ်ဳိးခ်စ္ ----- က်ေနာ္တုိ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ တဦးခ်င္း ႏုိင္ငံေရး တက္ၾကြသူေတြ ျဖစ္ေစ အားလုံး ၀ုိင္းလုပ္ႏုိင္တာက အစုိးရက ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ျပည္သူေတြ သေဘာတူ၊ မတူတူ သူတုိ႔က ျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္။ ျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္ ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဘယ္လုိညစ္ႏုိင္တယ္၊ ဘယ္လုိညစ္ခဲ့တယ္၊ ဘယ္လုိညီဦးမယ္ ဆုိတာကုိလည္း ႀကဳိသိေနၿပီဘဲ။ က်ေနာ္တုိ႔ အျပင္ကေန လ်စ္လ်ဴရႈ လုိက္မယ္ ဆုိရင္လည္း သူတု႔ိက ပုိႀကဳိက္ဦးမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အျပင္ကလည္း ႏုိင္ငံေရး အရေရာ အဖြဲ႔အစည္းကေန တဆင့္ျဖစ္ျဖင့္ ျပည္တြင္းနဲ႔ စည္းခ်က္ညီညီ ခ်ိတ္ၿပီး ဘယ္ေနရာမွာ မသမာမႈေတြ ရွိေနသလဲ၊ ဘယ္ေနရာမွာျဖင့္ စာရြက္စာတမ္းနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္တာမ်ဳိး၊ မဲဆြယ္ဖုိ႔ ၿခိမ္းေျခာက္တာမ်ဳိး၊ မဲမေပးရင္ ဘယ္လုိလုပ္တာမ်ဳိး၊ သူတို႔လုပ္တတ္တဲ့ အက်င့္ သာဓကေတြ ရွိပါတယ္။

ဒါေတြကုိ သက္ေသ အေထာက္အထားေတြကုိ ညီညီၫြတ္ၫြတ္နဲ႔ ရေအာင္ယူ၊ အခုေခတ္မွာ တယ္လီဖုန္းက လူတုိင္းနီးနီး ကုိင္ႏုိ္င္တဲ့ အႏွစ္ ၂၀၊ ၁၉၉၀ နဲ႔စာရင္ Technology က အမ်ားႀကီး တုိးတက္ေနၿပီ။ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ႏုိ္င္တာကခုက မတရားလုပ္ေနတာ သိေပမဲ့လည္း အနည္းဆုံးေတာ့ ဥပေဒေဘာင္ အတြင္းကေန သူတုိ႔က တရားဥပေဒ က်ဴးလြန္ေနတာကို ေဖါက္ဖ်က္ေနတာရယ္၊ မညီၫြတ္ မမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ကမၻာကုိ သက္ေသျပဖုိ႔ ႀကဳိးစားႏုိင္မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ျဖစ္လာမဲ့ မမွ်တတဲ့ ရလာဒ္ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ အခုခ်ိန္ကစၿပီး တုိက္ပြဲ၀င္ဖုိ႔အတြက္ ႀကဳိတင္ထားႏုိ္င္တယ္။

ေမး ----- ကုိမ်ဳိးခ်စ္သေဘာက ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြကုိ အျပင္ကလူေတြလည္း လုပ္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေန ရွိတယ္လုိ႔ ကိုမ်ဳိးခ်စ္ ယုံၾကည္တယ္ေပါ့ေနာ္။

ကုိမ်ဳိးခ်စ္ ----- ဟုတ္တယ္၊ အဲလုိလုပ္ေပးမွလဲ ျပည္တြင္းကအသံ အျပင္ကုိ ေရာက္ႏုိင္မယ္။ ျပည္တြင္းက လူေတြက ျပည္ပက လူေတြကုိ အားကုိးၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာကို ဆက္သြယ္ဖို႔ အခြင့္အေရး ရွိပါတယ္။ လုပ္ဖုိ႔ မလြယ္ဘူး။ လုပ္ခြင့္လည္း မရွိဘူး။

ေမး ----- က်ေနာ္အခု က်န္ေနတဲ့ အခ်ိန္အတြင္းမွာ ပင္တုိင္ေဆြးေႏြးမဲ့သူႏွစ္ဦးကုိ ေမးခြန္းတခုစီ ေမးခ်င္တယ္။ ဆရာဆလိုင္းကို အရင္ေမးခ်င္တာက ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ၊ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ မွတ္ပုံတင္ဥပေဒ၊ မဲဆႏၵရွင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒေတြ ထြက္မလာေသးဘူး။ ေဖေဖၚ၀ရီလမကုန္ခင္ ထြက္မယ္။ ေတာ္လွန္ေရးေန႔ မတုိင္ခင္ ထြက္မယ္ဆုိေတာ့ ဒီဥပေဒေတြမွာ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ့ အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္ေလာက္အထိ တိတိက်က် ေသေသခ်ာခ် ျပဌာန္းသင့္တယ္လုိ႔ ဆရာယူဆသလဲ။

ဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ ----- အဲတာကေတာ့ တုိင္းျပည္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ့ ေစတနာ အေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ သူတုိ႔က ေစတနာ ရွိလို႔ရွိရင္ အရင္တုန္းက ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးေစာေမာင္ လုပ္သြားတဲ့ အဆင့္ေလာက္လည္း မဆုိးပါဘူး။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္က မဲေရတြက္တဲ့ေနရာမွာ ျပည္သူေတြအားလုံးကုိ လုိက္ၾကည့္လုိ႔ရတယ္၊ ထုိင္ေစာင့္ၾကည့္လုိ႔ရတယ္ဆုိလုိ႔ သူတုိ႔ႀကဳိက္တဲ့သူ မႏုိင္ဘဲနဲ႔ NLD က ႏုိင္သြားတာမ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အဲလုိ ေစသနာ ရွိမရွိ ဆုိတဲ့ အေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ့အျမင္မွာေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက လုံး၀လက္မခံႏုိင္တဲ့ စံႏႈန္းစံထားရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ နည္းဥပေဒကုိ သူတုိ႔ေၾကျငာတဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္မယူဆမိပါဘူူး။

ေမး ----- ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဦးမင္းလြင္ဦးဘယ္လုိ ယူဆပါသလဲ။

ဦးမင္းလြင္ဦး ------ က်ေနာ့ အေနနဲ႔ကေတာ့ ခရင္ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ ဥပေဒကုိ ျပန္လည္ ေလ့လာၾကည့္တာရယ္၊ ေနာက္ၿပီး ၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းပုံ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာ့ဆုိရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ ေရြးေကာက္ပြဲ အဲဒါေတြကို ျပန္ဖတ္ၾကည့္ေတာ့ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္းရုံနဲ႔ သိပ္မျဖစ္ဘူးဗ်။ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္းတာက ႏုိ္င္ငံတကာက အျမင္ေကာင္းေအာင္ စာအေနနဲ႔ ထုတ္တာျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖၚရာမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး နဲပါးတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔က ျပည္သူေတြ အခန္းက႑က အဓိက ပါတယ္ေပါ့ေလ။ ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈေတြကုိ ထုတ္ေဖၚႏုိင္မယ္၊ ဖြင့္ခ်ႏုိင္မယ္၊ ဒါေတြက ပုိၿပီးအေရးႀကီးတယ္။

ဥပေဒေတြ ဘယ္လုိပင္ ျပဌာန္းသည္ျဖစ္ေစ ဥပေဒကုိ အဓိပၸါယ္ ေကာက္တာ လြဲမွားေနရင္ ဥပေဒ ဘယ္ေလာက္ပင္ ေကာင္းေနပါေစ ဘာမွ အရာမေရာက္ဘူးလုိ႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေရြးေကက္ပြဲ ေအာင္ျမင္ဖုိ႔ ဦးေဆာင္တဲ့ေနရာမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ မပါနဲ႔၊ အဲဒါဆုိရင္ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မဲေပးႏုိင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့ ပင္တုိင္ေဆြးေႏြးေပးတဲ့ ေဒါက္တာဆလုိင္းငုံက်ဴးလ်ံ၊ ဦးမင္းလြင္ဦး၊ ဦေက်ာ္ဇံသာ၊ ကုိစၾကာမင္းနဲ႔ ကိုမ်ဳိးခ်စ္တုိ႔ အားလုံးကုိ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ နားဆင္ၾကတဲ့ ပရိသတ္ေတြကိုလည္း အားလုံး အထူးေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
....Read more

စစ္အစုိးရနဲ႔ ILO အမႈေဆာင္အရာရွိ မစၥတာ ကာရီ တာပီအိုလာ ခရီးစဥ္ အေျခအေန

RFA ---- 1/ 2/ 2010

စစ္အစုိးရအေနနဲ႔ ILO နဲ႔ ဆက္ဆံေရး ကုိ ေတာ္ေတာ္ေလးကို သတိနဲ႔ ဆက္ဆံေနတယ္လုိ႔ သုံးသပ္သူေတြ က ျမင္ပါတယ္။ စစ္အစုိးရဟာ အဓမၼ လုပ္အားေပး ေစခုိင္းတာ ပေပ်ာက္ ေရးအတြက္ ILO နဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြ လုပ္မယ္လုိ႔ ကတိေပးခဲ့လုိ႔ပါ။ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြ အဆုိအရ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ILO ကသာ အေရးယူမယ္ဆုိရင္ စစ္အစုိးရအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ အထိနာမယ္လုိ႔ ျမင္ၾကပါတယ္။

အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စီးပြားေရးပိ္တ္ဆုိ႔မႈေတြ လုပ္တာထက္ ပုိၿပီး အထိနာတယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ေနၾကတာပါ။ ဥပမာတခုအေနနဲ႔ ကမၻာမွာရွိတဲ့ အလုပ္သမား သမဂၢတုိင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ပိတ္ဆုိ႔မႈမွာ ပါ၀င္ခဲ့မယ္ဆုိရင္ စစ္အစုိးရရဲ့ ျပည္တြင္းက တင္ပုိ႔တဲ့ကုန္ေတြ ႏုိင္ငံတကာကုိ တင္သြင္းပုိ႔ေဆာင္ေရး မွာ ကတိကေအာက္ ျဖစ္ကုန္မယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီလုိျဖစ္သြားေအာင္ ILO က လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အစုိးရ အေနနဲ႔ ILO ကုိ သတိနဲ႔ ဆက္ဆံေနၾကတယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ေနၾကတာပါ။

ဒါေပမဲ့ တဖက္ကလည္း ILO အဖြဲ႔ကုိယ္တုိင္က စစ္အစုိးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ အထစ္အေငါ့မရွိေအာင္ သံသမန္နည္းနဲ႔ ခတ္ေပ်ာ့ေပ်ာ့ ဆက္ဆံမႈေတြ ရွိတယ္လို႔ ေ၀ဖန္ခံေနရပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့အပါတ္က ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာေရာက္ခဲ့တဲ့ ILO အမႈေဆာင္အရာရွိ မစၥတာ ကာရီ တာပီအိုလာ (Kari Tapiola) ကေတာ့ သူ႔ရဲ့ခရီးစဥ္ဟာ ေအာင္ျမင္မႈ ရွိတယ္လုိ႔ RFA ကုိ ေျပာဆုိပါတယ္။

“လြတ္လပ္တဲ့ အသင္းအပင္း ဖြဲ႔စည္းမႈအတြက္ ေဆြးေႏြးခ်က္အျပင္ စာခြ်န္လႊာလည္း လဲလွယ္ႏုိင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ လယ္ယာေျမ သိမ္းခံရတဲ့ ကိစၥကုိ ILO ကုိ တုိင္ၾကားလုိ႔ ေထာင္က်ေနတဲ့ ေအာင္လံၿမဳိ႔နယ္က လယ္သမားေတြ ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိတာကုိ လ်စ္လ်ဴရႈတာ ခံရတယ္လုိ႔ ၀န္ခံေျပာဆုိပါတယ္။

ဒီအခ်က္ကုိ ေထာက္ျပၿပီး အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္မွ ေရွ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦး က - “ILO ရဲ့ ခရီးစဥ္ တေလွ်ာက္လုံးမွာ စာခ်ဳပ္သက္တမ္း ေနာက္ထပ္တႏွစ္ တုိးတာကလြဲၿပီး ထိိထိေရာက္ေရာက္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ ရလာဒ္ေကာင္းေတြ တခုမွ် ထြက္မလာတဲ့အတြက္ ကာရီ တာပီအိုလာ ကုိယ္တုိင္က စိတ္ဓါတ္က်သြားတဲ့ သေဘာ က်ေနာ္တုိ႔ ထင္ျမင္ယူဆပါတယ္။”

တကယ္ေတာ့ ILO ကုိ တုိင္တန္းခဲ့ၾကတဲ့ လယ္သမားေတြဟာ လယ္ယာ လုပ္ကုိင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္အစုိးရနဲ႔ ILO အၾကားမွာ သေဘာတူညီခ်က္ရခဲ့ၿပီး လယ္သမားေတြအတြက္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေမမဲ့ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ အာဏာပုိင္ေတြက တဖက္လွည့္နဲ႔ လယ္သမားေတြကုိ အမႈဆင္ၿပီး ဖမ္းခဲ့တာပါ။

“၃၁ အမွတ္ ၀၆၆ ကုိ ျပၿပီးေတာ့ လယ္သမားေတြကုိ သူတုိ႔ရဲ့ လယ္ယာေျမေတြမွာ ျပန္လယ္စုိက္ပ်ဳိး လုပ္ကုိင္ခြင့္ ျပဳခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြရွိတယ္။ အဲဒီလုိမ်ဳိး လုပ္ကုိင္မယ္ ဆုိရင္ ေဒသဆုိင္ရာ အာဏာပုိင္ေတြကေန ေႏွာင့္ယွက္ျခင္း မျပဳရဘူးဆုိတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ကုိလည္း တခါတည္း ေဖၚျပထားၿပီးသား ျဖစ္တယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေအာင္လံက လယ္သမားေတြကုိ ဖမ္းဆီးၿပီးေတာ့ အမႈစစ္ေဆးတဲ့ အခါမွာ ဒီစာရြက္စာတမ္းကုိ သက္ေသခံအျဖစ္ ရုံးေတာ္တင္တဲ့အခါမွာ တရားရုံးေတာ္က ေနၿပီးေတာ့ ဒီအမႈကိစၥမွာ ILO မပါဘူး။ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ျဖစ္တဲ့အမႈကိစၥ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ စာရြက္စာတမ္းကုိ တင္သြင္းခြင့္ မျပဳဘူး ဆုိၿပီးေတာ့ ပယ္ခ်ခဲ့တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။”

ဒါ့အျပင္ အမႈရင္ဆုိင္ဖုိ႔ လယ္သမားေတြအေနနဲ႔ ေရွ႔ေနမငွားႏုိင္ေအာင္ အာဏာပုိင္ေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး တားဆီးခဲ့တယ္လုိ႔ ရန္ကုန္ေရွ႔ေန အသုိင္းအ၀ုိင္းက ေျပာပါတယ္။ လယ္သမားေတြဘက္က လုိက္ပါေပးမဲ့ ေရွ႔ေနမ်ား လာေရာက္စဥ္မွာ ဧည့္မွဴးတုိင္ခြင့္ မေပးခဲ့ရသလုိ တင္းၾကပ္မႈမ်ဳိးစုံ လုပ္တာကုိလည္း ခံခဲ့ရတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီကိစၥအားလုံးကုိ ILO က သိေပမဲ့ စစ္အစုိးရ အာဏာပုိင္ေတြကုိ တိတိက်က် ေထာက္ျပၿပီး ဖိအားေပးခဲ့ျခင္း မရွိဘူးလုိ႔ အဖမ္းခံရ သူေတြရဲ့ မိသားစု၀င္ေတြဘက္က ေျပာပါတယ္။

အလားတူဘဲ ကေလးစစ္သားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြမွာလည္း ILO က စစ္အစုိးရကုိ ေျပာဆုိခ်က္ေတြဟာ ေပ်ာ့လြန္းတယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ခံေနရပါတယ္။ မစၥတာ ပီအိုလာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ Policy ခ်မွတ္သူမ်ားနဲ႔ ေအာက္ေျခ တာ၀န္ရွိသူမ်ား အၾကားမွာ ကြာဟေနတယ္၊ နားလည္မႈ လြဲေနတယ္လုိ႔ RFA ကုိ မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။ “က်ေနာ္တုိ႔ ျမင္တာကေတာ့ ေအာက္ေျခ အဆင့္မွာ ျပႆနာ ရွိပါတယ္။ စစ္္ဖက္ေရာ အရပ္ဖက္ေအာက္ေျခ ေဒသဆုိင္ရာ အာဏာပုိင္ေတြမွာ ျပႆနာ ရွိေနတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ မိမိတုိ႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့ ၀န္ႀကီးအဆင့္ေတြမွာ အဓမၼလုပ္အားေပးကိစၥ၊ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းတဲ့ ကိစၥေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။”

ဦးမင္းလြင္ဦးကေတာ့ “ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈေတြ ျပမွသာလွ်င္ ILO ကလည္း ယုံမယ္၊ ႏုိင္ငံတကာ အစုိးရကလည္း အစုိးရအေပၚ အယုံအၾကည္ ရွိလာမယ္။ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ ျပည္သူလူထုကလည္း အစုိးရရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ အားကုိးယုံၾကည္လာမယ္ ျဖစ္တယ္။ အဲလိုမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အထက္က တကယ္မသိဘဲ ေနတာလား၊ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္တာလား၊ သိသိနဲ႔ လႊတ္ေပးထားသလား ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ စဥ္းစားသုံးသပ္စရာ အမ်ားႀကီးလုိလာပါတယ္။”

တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကုိ ေလးစားလုိက္နာျခင္း မရွိျခင္းဟာ ျပႆနာ အမ်ားစုရဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းတရား ျဖစ္ေနပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလုိက္နာမွ ဒီျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔က လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္က ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ေလးစားမႈနဲ႔ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရး အေျခခံ လြတ္ေနသမွ်ေတာ့ ဘာမွလုပ္ေဆာင္လုိ႔ မမွာမဟုတ္ဘူး။ Policy ခ်မွတ္သူ အထက္အာဏာပုိင္ေတြ ကုိယ္တုိင္ လုိလုိလားလား ေဆာင္ရြက္မွ ျဖစ္ႏုိင္မယ္လို႔ ေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။ ဦးမင္းလြင္ဦးရဲ့ အျမင္ကေတာ့ မစၥတာ တာပီအိုလာရဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို တင္ျပမဲ့ အစီရင္ခံခ်က္ဟာ အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ မစၥတာ တာပီအိုလာ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို လာမဲ့ မတ္လမွာ တင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျခအေနေတြကုိ မၾကြင္းမက်န္ သိရွိေနတာကေတာ့ အေသအခ်ာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ၾကပါတယ္။

“မတ္လမွာ တင္သြင္းမဲ့ အစီရင္ခံစာက လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီကေနၿပီး ႀကီးမွဴးက်င္းပတဲ့ လပတ္ အစည္းအေ၀းနဲ႔လည္း ဆုိင္တယ္။ အဲေတာ့ အဲဒီမွာ အခု သူကုိယ္တုိင္ ကြင္းဆင္းၿပီး ရလာတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေထာက္ျပၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္စြာ အေရးယူဖုိ႔အတြက္ တုိက္တြန္းေျပာဆုိတာ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ထုိနည္းတူစြာ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီကလည္း ဒီလုိမ်ဳိး အခ်က္အလက္ေတြကုိ အားကုိးအားထား ျပဳၿပီး လုံၿခဳံေရးေကာင္စီကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ လက္ရွိအေျခအေနကုိ ဒီေလာက္အထိ ဆုိးရြားၿပီး၊ ဒီကိစၥကုိ လ်င္ျမန္စြာ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔လုိတယ္ ဆုိတာကုိ ထပ္ဆင့္တင္ၿပီးေတာ့ ေပးႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ေကာင္းတဲ့အလားအလာ ျဖစ္တယ္။”

ILO အေနနဲ႔ စစ္အစိုးရကိုိ သံနည္း သမန္နည္းနဲ႔ အေပ်ာ့ဆြဲေနမွာလား၊ ျပတ္ျပတ္တင္းတင္း ေဆာင္ရြက္မွာလား ဆုိတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပါ။ သုံးသပ္သူေတြ ေျပာေနတာကေတာ့ နာရီလက္တံဟာ ရပ္မေနပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ အေျခအေနကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ အခ်ိန္ဟာလည္း သိပ္ကုိျမန္လြန္း ေနတယ္လုိ႔ ေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။
....Read more

ကဗ်ာဆရာ ကုိေစာေ၀အား လႊတ္ရက္ျပည့္ေပမဲ့ အာဏာပုိင္မ်ား ဆက္လက္ဖမ္းဆီးထားဆဲ

VOA ----- 27/ 1/ 2010

ျမန္မာစစ္အစုိးရ ေခါင္းေဆာင္ကုိ ပုတ္ခတ္ၿပီး ကဗ်ာေရးသားခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ အျပစ္ က်ခံေနရတဲ့ ကဗ်ာဆရာ ကုိေစာေ၀ လြတ္ရက္ ေစ့ေပမဲ့ မလြတ္ဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခု ဇန္နာ၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔မွာတုန္းက ႏုိင္ငံေတာ္ အၾကည္အညဳိ ပ်က္ေစတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္ အျပစ္ဒဏ္ ခ်ခံ်ထားရတဲ့ ကဗ်ာဆရာ ကုိေစာေ၀ လြတ္ရက္ေစ့ေပမဲ့ ျပန္မလြတ္ေသးဘူးလုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။

ရန္ကုန္ထုတ္ အခ်စ္ဂ်ာနယ္မွာ ေဒါင္လုိက္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အာဏာရူးႀကီး မွဴးႀကီးသန္းေရႊ စာသားပါတဲ့ ကဗ်ာဆရာ ကိုိေစာေ၀ရဲ့ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၄ ဆုိတဲ့ကဗ်ာ ပါရွိတာေၾကာင့္ အာဏာပုိင္ေတြက သူ႔ကုိ အစုိးရကုိ အၾကည္အညဳိ ပ်က္ေစမႈနဲ႔ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ် ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ ကိုေစာေ၀ဟာ ဒီလထဲမွာဘဲ ဖမ္းဆီးထားတဲ့ရက္ ျပည့္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကုိ အခုလုိ ရက္ျပည့္ေပမဲ့ ျပန္လႊတ္ေပးျခင္း မရွိတဲ့အေပၚမွာ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္မွ ေရွ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက အခုလုိ ေျပာၾကားသြား ပါတယ္။

“ခ်ဳပ္ေႏွာင္တဲ့ရက္ကုိ စၿပီးတြက္မယ္ဆုိရင္ လူတဦးတေယာက္ကုိ စတင္ဖမ္းဆီးတဲ့ ေန႔ကစၿပီး ရဲအခ်ဳပ္မွာ ရွိေနစဥ္ ကာလကေနၿပီး စတင္တြက္ခ်က္ရတာ ျဖစ္တယ္။ ျပစ္ဒဏ္ စီရင္တဲ့ အခါမွာလည္း ေထာင္ဒဏ္ က်ခံတဲ့အခါ တရားရုံးက အခ်ဳပ္ ကာလမ်ားကုိ ထုတ္ႏႈတ္ခံစားေစ ဆုိၿပီးေတာ့ ခ်မွတ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒါက ဥပေဒ ျပဌာန္းခ်က္အရ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ တရားရုံး ေတြကလည္း လုိက္နာၿပီး စီမံေဆာင္ရြက္ ေလ့ရွိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ သိရွိရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုိေစာေ၀ရဲ့ အမႈမွာလည္း ၂၁ ရက္ေန႔ကေန စတင္ၿပီးေတာ့ ဖမ္းဆီးသြားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေထာင္အာဏာပုိင္ ကေန ခ်ဳပ္ရက္မျပည့္ ေသးဘူး၊ ဘာအေၾကာင္းျပခ်က္ နဲ႔မွ ခုိင္ခုိင္လုံလုံ မျပႏုိင္ဘဲနဲ႔ အခုအခ်ိန္အထိ မလႊတ္ဘဲ ထားတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရွိရတယ္။ အဲဒီလုိ ဖမ္းဆီးထားတာက မတရား ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ ထားျခင္းဘဲ ျဖစ္တယ္။”

ကဗ်ာဆရာ ကုိေစာေ၀ကုိ ျပန္မလႊတ္ေပးျခင္းဟာ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာအရ အျမင့္ မားဆုံး ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္းကုိလည္း ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္းက အတြင္းေရးမွဴး ကိုတိတ္ႏုိင္က အခုလုိေျပာပါတယ္။

“အဓိက အဲလုိမ်ဳိး ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာအရ ထိခုိက္လာတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရွိတယ္။ ဒါက စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာအရ အျမင့္မားဆုံး ၫွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီလုိဘဲ ျမင္ပါတယ္။ လြတ္ရက္ေစ့ေပမဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ မရွိဘဲနဲ႔ ဆက္လက္ ဖမ္းဆီးထားတယ္ ဆုိတာက လူတေယာက္ကုိ စိတ္ပုိင္း ဆုိင္ရာအရ အႀကီးမားဆုံး ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈလုိ႔ဘဲ က်ေနာ္တုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီကိစၥမ်ဳိးေတြက န ၀ တ၊ န အ ဖ လက္ထက္ ေတာက္ေလွ်ာက္ ျဖစ္ေနခဲ့တာပါ။ ႏုိင္ငံတကာကလည္း ဒါကုိ ေျပာဆုိေနေပမဲ့ တကယ္တန္း ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္ႏုိ္င္ျခင္း အခုခ်ိန္အထိ မရွိေသးဘူး။”

ကုိေစာေ၀လုိဘဲ လြတ္ရက္ေစ့ေမမဲ့ ျပန္မလႊတ္ေသးတဲ့ အက်ဥ္းက် ခံေနရသူေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနဆဲပါ။ ျမန္မာ စစ္အစုိးရက ဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္ေပးတာမ်ဳိး ေတြ သိပ္မရွိတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာက ေ၀ဖန္မႈကုိလည္း ခံေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ က်န္ေနေသးတာေၾကာင့္ ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ေတာင္းဆုိေနေပမဲ့ ျပန္လည္ဖမ္းဆီးတာက အမ်ားအျပား ရွိေနၿပီး ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ေျပာေနၾကပါတယ္။
....Read more

ကုိညီညီေအာင္ အမႈနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နဲ႔ ေမးျမန္းခ်က္

RFA ----- 27 January 2010

ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆုိ ခံထားရတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား ကုိညီညီေအာင္ (ခ) ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ရဲ့ အမႈကုိ ဒီကေန႔ စီရင္ခ်က္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ရေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ လြတ္လပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ အမွန္တကယ္ ရွိရာရင္ေတာ့ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ရဲ့ အမႈဟာ ကြင္းလုံးကြ်တ္ လြတ္ရမဲ့အမႈ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ဒီကေန႔ ေျပာဆုိပါတယ္။ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ရဲ့ အမႈကုိ ေလ့လာထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦးကုိ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး ----- အခု ဖမ္းဆီးထားတဲ့ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသား ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ကုိ တရားရုံးတင္ စစ္ေဆးခဲ့တာ ဒီကေန႔ဆုိရင္ စီရင္ခ်က္ခ်ေတာ့မယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ သူ႔ကုိ စြဲထားတဲ့ အမႈမွာ ပထမတခု အေနနဲ႔ အေထာက္အထား၊ စာရြက္စာတမ္း လိမ္လည္မႈ ျပဳလုပ္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ ပါ၀င္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီပထမ စြဲခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဦးမင္းလြင္ဦးတုိ႔ ေလ့လာထားတာ ဘယ္လုိ ေတြ႔ရွိပါသလဲ။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒ ၄၆၈ အရ စာရြက္စာတမ္း အတုျပဳတယ္၊ လိမ္လည္ၿပီးေတာ့ အသုံးျပဳတယ္ ဆုိတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဒုရဲမွဴး ဦးသန္းစုိး ကုိယ္တုိင္က တရားခြင္မွာ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္အေနနဲ႔ ေလဆိပ္မွာလည္း ဒီ သက္ေသခံ ႏုိင္ငံသား စီစစ္ေရးကပ္ျပား အသုံးျပဳခဲ့တာ သူတုိ႔ မေတြ႔ရဘူး။ ေနာက္တခု အျခားေနရာမွာ သုံးစြဲခဲ့တဲ့အေၾကာင္း မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြလည္း မရွိဘူး ဆုိတာကုိ တရားရုံးမွာ အတိအလင္း ထြက္ဆုိထားၿပီး ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ အေနနဲ႔ ဒီႏုိင္ငံသား စီစစ္ေရး ကဒ္ျပားကုိ ကုိယ္တိုင္လုပ္ခဲ့၊ ကုိင္ေဆာင္ျခင္း မရွိခဲ့ဘူး ဆုိတာကုိ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ကုိယ္တုိင္လည္း သက္ေသအျဖစ္ ထြက္ဆုိထားတာ ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ ဒီျပစ္မႈဆုိင္ရာ ၄၆၈ အရ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ က်ဴးလြန္ျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ အၿပီးအျပတ္ လြတ္ေပးဖုိ႔ လုိတယ္ ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရွိရတယ္။

ေမး ----- ဒုတိယ အခ်က္အေနနဲ႔က သူ႔ကုိစြဲထားတဲ့ စြဲခ်က္က ႏုိင္ငံျခားေငြ ေဒၚလာကုိ တရားမ၀င္ လက္၀ယ္ကုိင္ေဆာင္တဲ့ အခ်က္ကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမႈ အသြားအလာအရ ဘယ္လုိေတြ႔ရွိသလဲ။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ကုိေက်ာ္ေစာလြင္အေနနဲ႔ ေလဆိပ္အေကာက္အခြန္ Counter မွာ စစ္ေဆးဖုိ႔အတြက္ တန္းစီေစာင့္ဆုိင္းေနတဲ့ ကာလမွာဘဲ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႔ကေနၿပီး လာေရာက္ ဖမ္းဆီးသြားတာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တရက္မွာ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႔က လာၿပီးေတာ့ ပုံစံေတြယူတယ္။ သူတုိ႔ုကုိယ္တုိင္ ျဖည့္စြက္ၿပီးေတာ့ ေလဆိပ္ အေကာက္အခြန္ ဌာန လာေရာက္ၿပီး ေပးတယ္ ဆုိတာကုိ လက္ေထာက္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးခင္ေမာင္ခ်ဳိ လုိျပ (၅)ကေနၿပီး အတိအလင္း ထြက္ဆုိထားတာကို က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ အေနနဲ႔ ဒီျပစ္မႈကုိ က်ဴးလြန္ျခင္း မရွိဘူး။ သေဘာရုိးန႔ဲ စစ္ေဆးခံဖုိ႔ိ႔အတြက္ တန္းစီေစာင့္ဆုိင္း ေနစဥ္မွာပဲ လာေရာက္ အဖမ္းခံ ရတဲ့အတြက္ ဒီအမႈမွာလည္း အျပစ္ေပးလုိ႔ မရဘူး ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာခ်င္တယ္။

ေမး ---- သူ႔မွာပါလာတဲ့ ေဒၚလာကုိ မေၾကျငာခင္ ဖမ္းလုိက္တဲ့ သေဘာေပါ့။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ဟုတ္ပါတယ္။

ေမး ----- သူ႔ကို စြဲဆုိထားတဲ့ အမႈက ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသား မွတ္ပုံတင္ဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြနဲ႔လည္း စြဲထားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ အမႈမွာ ဘယ္လုိ အေျခအေန ရွိပါသလဲ။

ဦးမင္းလြင္ဦး ------ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ အေပၚမွာ စြဲဆုိထားတဲ့အမႈက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ေနထုိင္သူမ်ား မွတ္ပုံတင္ အက္ဥပေဒ ျဖစ္တယ္။ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေနထုိင္တဲ့လူ မဟုတ္ဘဲ၊ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံမွာ ေနထုိင္တဲ့လူ ျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသား တေယာက္ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗုိလ္တေထာင္ၿမဳိ႔နယ္ တရားရုံးက ျပဳၿပီးေတာ့ စြဲဆုိထားတာက စြဲဆုိပုံ မွားယြင္းေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာဆုိရျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီအမႈမွာ ကုိေက်ာ္ေစာလြင္ကုိ အမႈကေန အၿပီးအျပတ္ လႊတ္ေပးဖုိ႔ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကေန ေတာင္းဆုိရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အေရးေပၚပန္ၾကားလႊာ အျပည့္အစုံကုိ ေအာက္ပါအင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ဖတ္ရႈႏုိင္ပါတယ္။

http://www.ahrchk.net/ua/mainfile.php/2009/3353/
....Read more

ကိုညီညီေအာင္ကို ျပစ္ဒဏ္မစီရင္ဖို႔ လူ႕အခြင့္အေရးအဖဲြ႕ ေတာင္းဆို

VOA ----- 26/ 1/ 2010
ျမန္မာႏုိ္င္ငံဖြား အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသား ကုိညီညီေအာင္ကုိ အခုလာမဲ့ ဇန္နာ၀ါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ ျပစ္ဒဏ္ အမိန္႔ ခ်မွတ္ဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။ ကုိညီညီေအာင္ဟာ သူ႔ရဲ့ အျမင္ ဆႏၵကုိ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ေဖၚထုတ္ ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ တာမ်ဳိး မရွိဘူးလုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ေျပာဆုိေနၾက ပါတယ္။ ကုိညီညီေအာင္အေပၚ စြဲခ်က္ တင္ထားတာလည္း ခုိင္လုံတဲ့စြဲခ်က္ မဟုတ္တဲ့အတြက္ သူ႔ကုိ အျမန္ဆုံး ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ AHRC အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္မွ ဒီကေန႔ဘဲ ေတာင္းဆုိလုိက္တဲ့ အေၾကာင္း ေရွ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက-

“ အဲဒီေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပတဲ့ အဓိက အခ်က္အလက္ေတြက ကုိညီညီေအာင္အေပၚ အေရးယူထားတဲ့ ပုဒ္မေတြက တခ်ဳိ႔အမႈေတြမွာ ကုိညီညီေအာင္နဲ႔ မသက္ဆုိင္တဲ့ ကိစၥေတြျဖစ္တယ္။ ဥပမာ ျမန္္မာႏုိ္င္ငံအတြင္းမွာ ေနထုိင္သူမ်ား မွတ္ပုံတင္ အက္ဥပေဒအရ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ ေနတဲ့သူေတြနဲ႔ဘဲ သက္ဆုိင္ပါတယ္။ ကုိညီညီေအာင္က အေမရိကန္ႏုိ္င္ငံသား၊ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံမွာ ေနထုိင္တဲ့သူ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဥပေဒနဲ႔ လုံး၀သက္ဆုိင္ျခင္း မရွိဘူး။ ဒါကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ဥပေဒ အေထာက္အထားနဲ႔ တင္ျပထားတာ ရွိတယ္။

၂ အခ်က္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ေရး ေလဆိပ္ အေကာက္အခြန္ ဌာနကေနၿပီး တရားစြဲဆုိထားတဲ့ ကိစၥရပ္မွာ ကုိညီညီေအာင္က Custom Declaration လုပ္ဖုိ႔အတြက္ တန္းစီေနတဲ့ အခ်ိန္မွာဘဲ ရွိတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ လုံၿခဳံေရးအဖြဲ႔ကေနၿပီး လာေရာက္ ဖမ္းဆီးသြားတာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တရက္၊ ႏွစ္ရက္ ၾကာတဲ့အခါမွာ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ လုံၿခဳံေရး အဖြဲ႔ကေနၿပီး ေလဆိပ္ အေကာက္အခြန္ ဌာနမွာ လာၿပီး ပုံစံလာယူတယ္။ ပုိက္ဆံအပ္တဲ့ အခါမွာလည္း ကုိညီညီေအာင္ ကိုယ္တုိင္ လာအပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ လုံၿခဳံေရးအဖြဲ႔က လာအပ္တာ ျဖစ္တယ္။

ေနာက္တခ်က္က ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥေဒပုဒ္မ ၄၆၈ အရ သန္းႏုိင္ ဆုိတဲ့ သက္ေသခံ ကဒ္ျပားက ႏုိင္ငံသား စစ္ေဆးေရး ကဒ္ျပားက ကုိညီညီေအာင္ လက္ထဲမွာ မိတယ္မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီး ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားရုံးမွာ သက္ေသ ထြက္တဲ့အခါမွာ အတုျပဳလုပ္ေၾကာင္း သက္ေသထြက္ခ်က္ ခုိင္ခုိင္မာမာ မရွိတာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ ကုိညီညီေအာင္ကို စြဲဆုိထားတဲ့ အမႈက ေနၿပီး အျမန္ဆုံး ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ သင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္မွာ ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

စစ္အစုိးရဟာ အၾကမ္းဖက္လုပ္ငန္းေတြကုိ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ ဦးမင္းလြင္ဦးက “အဲေတာ့ စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာမွာ ကုိညီညီေအာင္က ေဖါက္ခြဲေရး ပစၥည္းေတြ၊ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ေနတယ္လုိ႔ ဆုိၿပီးေတာ့ စစ္အစုိးရ ကေနၿပီး ကုိညီညီေအာင္ အေပၚမွာ ႀကဳိတင္ၿပီး စြပ္စြဲထားတာ ရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စစ္အစုိးရက သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ ဖန္တီးတယ္ ဆုိတာကုိေတာ့ ကိုညီညီေအာင္ရဲ့ အမႈမွာ ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္ေတြ႔လာရတယ္။

ကုိညီညီေအာင္ရဲ့ အမႈမွာ အေမရိကန္ သံရုံးကေနၿပီး လုိက္ပါေဆာင္ရြက္တဲ့ အတြက္ ဒီလုိမ်ဳိး တလအတြင္းမွာ ရုံတင္စစ္ေဆးတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလုိ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ျခင္း မျပဳႏုိင္တဲ့ သာမန္ ႏုိင္ငံသားေတြဆုိရင္ စစ္ေၾကာေရး စခန္းေတြမွာ အနည္းဆုံး ၆ လေလာက္ စစ္ေၾကာေမးျမန္း ႏွိပ္စက္ျခင္း ခံရတယ္။ ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္လုိ႔ ရရွိတဲ့ သက္ေသထြက္ခ်က္ေတြ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီေတာ့ အျပစ္ေပးေနတယ္ ဆုိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ထင္ထင္ရွားရွား ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔က ျမန္မာေရွ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦး ေျပာၾကားသြားတာပါ။ ကုိညီညီေအာင္ဟာ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ အေျခစုိက္ၿပီး ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား လြတ္ေျမာက္မႈမွာ ပါ၀င္လုပ္ကုိင္ေနသူ ျဖစ္ၿပီး အခုလုိ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔အတြက္ လႈပ္ရွားေနသူ တဦးကုိ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်တာဟာ ရက္စက္လြန္းရာ က်တယ္လုိ႔ နယူးေယာက္ အေျခစုိက္ Human Rights Watch အဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။

Human Rights Watch လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မႈ အဖဲြ႕ရဲ႕ ၀ါရွင္တန္ဒီစီ ႐ံုးက တြမ္မာလင္ေနာစကီး (Tom Malinowski) က ဗီြအိုေအကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ကိုညီညီေအာင္ကို ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ ေထာင္မခ်ဖို႔၊ သူနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမွားအယြင္း မလုပ္မိဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ကေတာ့ ႐ိုး႐ိုးသားသား ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။ သူဟာ သူ႕ရဲ႕ဆႏၵ သေဘာထားကို ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ထုတ္ေဖာ္ခဲ့တာပဲ ရိွၿပီး အျခား ဘာမွ လုပ္ခဲ့သူ မဟုတ္ပါဘူး။ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ တာမ်ဳိး မရိွခဲ့ပါဘူး။ သူဟာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသားပါ။ သူ႕ကို ေထာင္ခ် အျပစ္ေပး လိုက္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ထိစပ္ဆက္ဆံဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ အေမရိကန္ အစိုးရအတြက္ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္သြားေစမွာပါ။”

ကုိညီညီေအာင္ဟာ ဖမ္းဆီးခံရစဥ္အတြင္း ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ ခံခဲ့ရတယ္ ဆိုတဲ့ အတြက္ စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ အေမရိကန္ အစိုးရက ေၾကညာခဲ့သလို ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းအတိုင္း သူ႕ကို ျပဳမူဆက္ဆံဖို႔လည္း ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြကို ေတာင္းဆိုခဲ့ ပါတယ္။ HRW လူ႕အခြင့္အေရး အဖဲြ႕ႀကီးကေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရ အေနနဲ႔ သံတမန္နည္းလမ္းကို အရိွန္ျမႇင့္ၿပီး ကုိညီညီေအာင္ အျမန္ဆံုး ျပန္လြတ္လာဖို႔ ႀကိဳးစားသင့္တယ္လို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။
....Read more

မတူညီသည့္ စီရင္ထံုး ၂ ခု

မင္းလြင္ဦး
ဇန္နာ၀ါရီလ ၂၅ ရက္၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲေရးကို အေျခခံသည့္ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ား အဆက္မျပတ္ ေပၚေပါက္ခဲ့ရာ အုပ္စိုးသူ စစ္အစိုးရ အေနျဖင့္ ထုိသို႔ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ဖိႏွိပ္ႏိုင္ရန္ ဥပေဒကို အမ်ားျပည္သူ၏ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အသံုးမခ်ပဲ ၎တို႔အာဏာ တည္ၿမဲေရးအတြက္ ဖိႏွိပ္ေရး လက္နက္သဖြယ္ အသံုးခ်ခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ထင္ရွားသည့္ ဥပမာကို ျပရမည္ဆိုလ်င္ ဦးရဲေနာင္ပါ(၂) ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ အမႈကို စီရင္ထံုးျပဳ ဆံုးျဖတ္ၿပီး သည့္ေနာက္ပိုင္း အဆိုပါစီရင္ထံုးကို တရားရံုးမ်ားက ကိုးကား၍ ႏိုင္ငံေရးမႈႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မႈခင္းမ်ားတြင္ တရားခံမ်ားကို အျပစ္ေပး ႏိုင္ရန္ သံုးသပ္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ထင္ရွားသည့္ ၈၈ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းေရး အတြက္ လမ္းေလ်ာက္ ဆႏၵျပသူမ်ား၊ ဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲ ျဖစ္ထြန္းေရးအတြက္ တဖက္တလမ္းမွ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ မ်ိဳးဆက္သစ္ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည့္ သူမ်ား၊ နာဂစ္ေလမုန္ တိုင္းသင့္ျပည္သူမ်ားကို မိမိတို႔ တတ္စြမ္းသမွ် ကူညီေဆာင္ရြက္ ၾကသည့္ လူမႈေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ လူငယ္မ်ား၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးရန္ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္း ၾကသူမ်ားႏွင့္ စစ္အစိုးရ စိတ္တိုင္းက် လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ျခင္း မျပဳသည့္ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ မ်ားကို ဦးရဲေနာင္ပါ(၂) ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ (၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ အထူးအယူခံမႈ အမွတ္(၁) တြင္ သံုးသပ္ဆံုးျဖတ္သည့္ အတိုင္း အျပစ္ေပးခဲ့သည္ကို အထင္အရွား ေတြ႔ခဲ့ရသည္။

သက္ေသခံ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ တြင္ တရားခံတဦးသည္ အခြင့္အာဏာရွိသူ တဦးတေယာက္က ေသြးေဆာင္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျခိမ္းေျခာက္၍ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ကတိထား၍ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေျဖာင့္ဆိုခဲ့ရျပီး ယင္းသို႔ ေသြးေဆာင္ ျခိမ္းေျခာက္၊ ကတိထား ျခင္းေၾကာင့္၊ ၎အတြက္ အမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အက်ိဳးခံစားရမည္။ ေဘးအႏၱရာယ္ လြတ္ကင္းလိမ့္မည္ဟု တရားခံ ယူဆႏို္င္ရန္ လံုေလာက္ေၾကာင္း တရားရံုး ကထင္ျမင္လွ်င္ တရားခံ၏ ေျဖာင့္ခ်က္သည္ သက္ေသခံမ၀င္ ဟူ၍ ျပဌာန္းထားသည္။

ဦးရဲေနာင္ႏွင့္ ျမင့္ဦး (ခ)ျမဦးတို႔ႏွစ္ဦးအား ပထမတၾကိမ္ တရားရံုးခ်ဳပ္က အမႈမွအျပီးျပတ္ လႊတ္ရာတြင္ တရားခံ ရဲေနာင္ႏွင့္ ျမင့္ဦးတို႔ အေပၚ အျခားသက္ေသခံခ်က္ တစံုတရာမရွိဘဲ၊ ၎တို႔က တပ္မေတာ္ ေထာက္လွမ္းေရး ေရွ႔တြင္ ထြက္ဆိုခ်က္ တခုတည္းသာ ရွိသည္။ တပ္မေတာ္ ေထာက္လွမ္းေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ေဖၚထုတ္ ဖမ္းဆီးခြင့္ ရွိသူမ်ားျဖစ္၍ ၎တို႔ေရွ႔တြင္ ထြက္ဆို ၀န္ခံခ်က္မ်ားသည္ တပ္မေတာ္နည္းဥပေဒ ၂၂(၂)(၃)(၄) အရ စစ္ဖက္တရားရံုးမ်ားတြင္ သက္ေသခံအျဖစ္ အသံုးျပဳႏိုင္သည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း၊ သက္ေသခံ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ အရ အရပ္ဖက္ တရားရံုးမ်ားတြင္ သက္ေသခံအျဖစ္ အသံုးမျပဳႏိုင္ေၾကာင္း သက္ေသခံ အက္အပေဒပုဒ္မ ၂၄ ကို အေျခခံ၍ သံုးသပ္ျပီး အမႈမွ အျပီးျပတ္ လႊတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔လႊတ္ခဲ့ျခင္းကို ႏိုင္ငံေတာ္ဖက္မွ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္သည့္ ေရွ႔ေနခ်ဳပ္ရံုးက မေက်နပ္သျဖင့္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ အထူးအယူခံမႈ စစ္ေဆးစီရင္ျခင္းဆုိင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း အပိုဒ္(၁၇) အရ တရားရံုးခ်ဳပ္က စံုညီခံုရံုးျဖင့္ ျပန္လည္ သံုးသပ္ေပးရန္ တင္ျပခဲ့သျဖင့္ အထူးအယူခံမႈ ဖြင့္လွစ္ျပီး ၾကားနာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဦးရဲေနာင္ပါ(၂) ၏ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ အထူးအယူခံမႈတြင္ တရားရံုးခ်ဳပ္ တရားသူၾကီး မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ၁။ ဦးေအာင္တိုး၊၂။ ဦးေအးအုန္း၊ ၃။ ဦးေက်ာ္တင့္။ ၄။ ဦးမ်ိဳးထြန္းလင္း၊ ၅။ ဦးေက်ာ္၀င္းတို႔ ပါ၀င္သည့္ စံုညီခံုရံုး တရားသူၾကီးအဖြဲ႕က စစ္အစိုးရ အလိုက် ျဖစ္ေစမည့္ စီရင္ထံုးကို ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားအား မ်က္ကြယ္ျပဳ၍ ျပင္ဆင္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။

သက္ေသခံ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ ႏွင့္ တပ္မေတာ္ နည္းဥပေဒ ၂၂ (၂)(၃)(၄) အရ တပ္မေတာ္ ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ ဖြဲ႔၀င္တို႔၏ ေရွ႔အစစ္ခံခ်က္- ေသြးေဆာင္ျခင္း၊ ျခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ ကတိျပဳျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ေၾကာင္း မထင္ရွားလွ်င္ ယင္းစစ္ေၾကာခ်က္ကို လက္မခံႏိုင္စရာ မရွိဟူ၍ ျပင္ဆင္ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အျမင့္ဆံုး တရားရံုးခ်ဳပ္က ဆံုးျဖတ္စီရင္ထံုးျပဳသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေအာက္တရားရံုးမ်ားက လိုက္နာ ဆံုးျဖတ္ၾကသည့္ အစဥ္အလာေၾကာင့္လဲ ႏိုင္ငံေရးမႈမ်ားႏွင့္ ဖမ္းဆီးတရားစြဲြဆိုသည့္ အမႈမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္ ေထာက္လွမ္းေရးႏွင့္ အထူးသတင္း တပ္ဖြဲ႔တို႔က စစ္ေၾကာ ေရးစခန္းမ်ားတြင္ တရားခံမ်ားကိုွ မတရား ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္း၍ ရယူထားသည့္ သက္ေသထြက္ခ်က္ မ်ားကို တရားရံုးမ်ားက သက္ေသခံ အျဖစ္လက္ခံျပီး အမႈမ်ားကို စစ္ေဆးဆံုးျဖတ္ခဲ့ ၾကသည္။

ေသြးေဆာင္ျခင္း၊ ျခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ ကတိျပဳျခင္းတို႔ေၾကာင့္ သက္ေသ ထြက္ခ်က္မ်ား၊ ေျဖာင့္ခ်က္ မ်ားေပးခဲ့ ရပါသည္ဟု တရားခံမ်ားႏွင့္ တရားခံမ်ားဖက္မွ တင္ျပေလွ်ာက္လဲသည့္ ေရွ႕ေနမ်ားက သက္ေသခံ ဥပေဒႏွင့္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထံုး ဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ မညီညြတ္သည့္အတြက္ အဆိုပါ သက္ေသထြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္း ရယူထားသည့္ ေျဖာင့္ခ်က္မ်ားကို အမႈစီရင္ ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ သက္ေသခံအျဖစ္ လက္မခံရန္ႏွင့္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားျခင္း မျပဳရန္ တင္ျပေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္တရားရံုး ပညာရွိတရားသူၾကီးမင္းမ်ားက ေသြးေဆာင္ျခင္း၊ ျခိမ္းေျခာက္ျခင္း တို႔ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ထင္ရွားေပၚလြင္ေအာင္ မျပႏိုင္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ ျဖင့္ တရားခံမ်ားအား အျမင့္ဆံုးျပစ္ဒဏ္မ်ားကိုသာ ေပးခဲ့ၾကသည္။

တပ္မေတာ္ေထာက္လွမ္းေရးႏွင့္ ရဲအထူးသတင္းတပ္ဖြဲ႔တို႔က တရားခံမ်ားကို စစ္ေၾကာေရး စခန္းမ်ားႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ လေပါင္းမ်ားစြာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားျပီး စစ္ေၾကာ ေမးျမန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ေျဖာင့္ခ်က္မ်ားကို နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္း ရယူခဲ့သည္။ ထိုသို႔ ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္းသည့္ ဒဏ္ရာမ်ား ေပ်ာက္ကင္းသည့္အခါမွ တရားရံုးသို႔ တရားခံအျဖစ္ စြပ္စြဲခံရသူမ်ားကို တင္ပို႔ျခင္းျဖစ္ရာ တရားခံမ်ား အေနျဖင့္ မည္ကဲ့သို႔ ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္းျခင္း ခံရသည္ကို သက္ေသျပရန္ မလြယ္ကူ။ ေထာင္အတြင္းရွိ ေဆးရံုမွလည္း ေဆးရံုတြင္ တက္ေရာက္ကုသျခင္း ခံခဲ့ရေၾကာင္း သက္ေသခံလက္မွတ္ ေရးထိုးေပးျခင္း မရွိသည့္အတြက္ တရားခံမ်ားမွာ မတရားမႈကို ေခါင္းငံု၍သာ ခံခဲ့ၾကရသည္။

ေထာက္လွမ္းေရးတို႔ထံတြင္ ထြက္ဆုိခ်က္ကို တရားရံုးတြင္ သက္ေသခံအျဖစ္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားသည့္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးရဲေနာင္ပါ(၂) စီရင္ထံုးကို လႊမ္းမိုးဆံုးျဖတ္သည့္ စီရင္ထံုးတခု ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ တရားရံုးခ်ဳပ္ကပင္ ၂၀၀၆ခုႏွစ္ ေမလ ၃ ရက္ေန႔တြင္ ေအာက္ေဖၚျပပါ အမႈ ၂ မႈတြင္ စီရင္ထံုးျပဳ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျပန္သည္။

ဦးတင္ေငြ ------------ႏွင့္ --------------- ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္
ေဒၚျမျမ၀င္း(ခ) ေဒၚသန္း၀င္း -- ႏွင့္ ---- ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္

ျပစ္မႈဆိုင္ရာျပင္ဆင္မႈအမွတ္ ၇၅၁(ခ)/၂၀၀၅ ႏွင့္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ျပင္ဆင္မႈ အမွတ္ ၇၅၉(ခ)/၂၀၀၅ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားရံုးခ်ဳပ္၊ တရားစီရင္ထံုးမ်ား၂၀၀၆ ခုႏွစ္ စာမ်က္ႏွာ ၃၊ ေမလ ၃ ရက္ေန႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္။ အဆိုပါျပင္ဆင္မႈ ၂ မႈကိုဆံုးျဖတ္ရာတြင္- အစိုးရ သက္ေသ(ေဖၚေကာင္)၏ ထြက္ဆိုခ်က္ ျဖစ္ေျမာက္ရန္လိုအပ္သည့္ အခ်က္အလက္ မျပည့္စံုေသာ ထြက္ဆိုခ်က္ႏွင့္ သက္ေသခံ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ ပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ျငိစြန္းေသာ ထြက္ဆိုခ်က္မ်ားျဖင့္ တရားခံကို ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ရန္သင့္၊ မသင့္။

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ------ ပထမ သတင္းေပးတိုင္ခ်က္ပါ အခ်က္၊ ခင္ေအာင္၏ ေထာက္လွမ္းေရး စစ္ေၾကာခ်က္၊ ေျဖာင့္ခ်က္တို႔ ကြဲလြဲျခင္း မရွိ ညီညြတ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ သို႔ရာတြင္ အဆိုပါ စစ္ေၾကာခ်က္ႏွင့္ ေျဖာင့္ခ်က္တို႔တြင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရာ၌ ခင္ေအာင္ကိုယ္တိုင္ မည္သို႔ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ အျခားပူးတြဲ တရားခံမ်ားက မည္သို႔က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ဖမ္းဆီးရမိေသာ ကၽြန္းသစ္ခြဲသားမ်ား သယ္ယူၾကရာ၌ မည္သို႔ မည္ပံု ခင္ေအာင္က လမ္းရွင္းလိုက္ပို႔ေၾကာင္း ထြက္ဆိုထားမႈကို မေတြ႔ရေခ်။

သို႔ျဖစ္ရာ ခင္ေအာင္သည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအနက္မွ က်ဴးလြန္သူ သို႔မဟုတ္ အားေပးကူညီသူတဦး ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ၎တို႔ မည္သို႔မည္ပံု က်ဴးလြန္ပါ၀င္ ပတ္သက္ခဲ့ပံု အလံုးစံုကို၊ မခၽြင္းမခ်န္ရံုးေရွ႕၌ ဥပေဒႏွင့္ အညီထြက္ဆိုႏိုင္ရန္ အေၾကာင္းရွိသူ မဟုတ္သည္ မွာလည္း ထင္ရွားေပၚလြင္ေနပါလွ်က္ ၎အားျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ ၃၃၇ အရ အစိုးရ သက္ေသအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ျပဳခဲ့ျခင္းမွ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္၏ ရည္ရြယ္ရင္းႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္းမႈမရွိေခ်။

ထပ္မံဆံုးျဖတ္ခ်က္ ------ ေထာက္လွမ္းေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္တို႔၏ ေရွ႔တြင္ အစစ္ခံခ်က္မွာ သက္ေသခံ အက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ အရ ေသြးေဆာင္ျခင္း၊ ျခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ ကတိျပဳျခင္းတို႔ မထင္ရွားလွ်င္ ယင္းစစ္ေၾကာခ်က္ မ်ားကို လက္မခံႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိ၊ သက္ေသခံ၀င္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ ဦးရဲေနာင္ပါ(၂) Aမႈ ၁၉၉၁ခုႏွစ္ ၊ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ထံုး စာမ်က္ႏွာ (၆၃)တြင္ လက္ခံထားသည္မွန္ ေသာ္လည္း ယင္းထြက္ခ်က္Aေပၚ အေျခခံ၍ တရားခံအား ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ရန္ မဟုတ္ေခ်။ တရားခံအား ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ႏိုင္ရန္ ေထာက္လွမ္းေရးေရွ႕အစစ္ခံခ်က္ကိုျဖစ္ေစ၊ ရဲေရွ႕အစစ္ခံခဲ့သည့္ ေျဖာင့္ခ်က္ကိုပင္ျဖစ္ေစ၊ ယင္းတို႔တြင္ပါ၀င္သည့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ထြက္ဆိုခ်က္ မ်ားကို ပတ္၀န္းက်င္ သက္ေသခံခ်က္မ်ားက ေထာက္ခံသည့္ အခ်က္ရွိပါမွ အျပစ္ေပးႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ေမာင္ပန္းဇံုႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အမႈ ၁၉၆၀ခုႏွစ္၊ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစီ ရင္ထံုးစာမ်က္ႏွာ-၁၅၊ ေမာင္ပါထူးပါ(၂) ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အမႈ၊ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ထံုးစာ-၆၇၈ တို႔ကိုရည္ညြန္းျပီး ဦးရဲေနာင္ပါ(၂) ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ အမႈစီရင္ထံုးအား လႊမ္းမိုးဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။

ထိုကဲ့သို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည့္အတြက္ တရားရံုးမ်ားက ေထာက္လွမ္းေရးႏွင့္ ရဲအထူးသတင္း တပ္ဖြဲ႔တို႔၏ စစ္ေၾကာေရး စခန္းမ်ားတြင္ ထြက္ဆိုခဲ့သည့္ သက္ေသ ထြက္ဆိုခ်က္မ်ားကို သက္ေသအျဖစ္ လက္ခံႏိုင္ေသာ္လည္း အမႈကုိ စီရင္ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ ထို ထြက္ဆိုခ်က္မ်ားကို ေထာက္ခံသည့္ ကြင္းဆက္မျပတ္ သက္ေသခံခ်က္ မ်ားရွိမွသာ အျပစ္ေပး အေရးယူရန္ စီရင္ခ်က္ အမိန္႔ခ်မွတ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ေသာ ကြင္းဆက္မျပတ္ သက္ေသခံခ်က္မ်ားရွိ၊ မရွိတို႔ကို သာမန္အရပ္သား ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဥပေဒႏွင့္ အကၽြမ္း၀င္ျခင္း မရွိသျဖင့္ မသိရွိၾကသည္မွာ သဘာ၀ပင္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္လည္း ျပစ္မႈမ်ားတြင္ ဥပေဒကို နားလည္ ကၽြမ္းက်င္သည့္ ေရွ႔ေနမ်ားျဖင့္ ခုခံေခ်ပရျခင္း ျဖစ္သည္။ ျပစ္မႈမ်ားတြင္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ခုခံေခ်ပခြင့္ ေပးရမည္ဟု ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ တရားစီရင္ေရး ဥပေဒတြင္ တရားစီရင္ေရး ဆိုင္ရာမူအျဖစ္ သတ္မွတ္ ျပဌာန္းထားသည္။

ထိုခ်မွတ္ထားသည့္မူကို တရားရံုမ်ားက လိုက္နာက်င့္သံုးရသည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ျပစ္မႈမ်ားကိုမူ တရားရံုးမ်ားက ထိုအခြင့္အေရးကို ခြင့္မျပဳသည္ကမ်ားသည္။

ေရွ႔ေနျဖင့္ ခုခံေခ်ပ ခြင့္ကိုတရားခံအျဖစ္ စြဲဆိုျခင္းခံထားရသူမ်ား အေနျဖင့္ ခံစားခြင့္မရခဲ့ေပ၊ ေရွ႕ေနျဖင့္ ခုခံေခ်ပခြင့္ ျပဳခဲ့ပါက ဥပေဒႏွင့္ မညီသည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ကန္႔ကြက္ ထုေခ်ၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ အမႈမ်ားတြင္ တရားလိုဖက္မွ တင္ျပသည့္ သက္ေသမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ အေနျဖင့္ အျပစ္ေပးႏိုင္ရန္ လံုေလာက္သည့္ သက္ေသထြက္ ခ်က္မ်ားကို တရားရံုးတြင္ တင္သြင္းျပီးသည့္ အခါမွ တရားခံမ်ားကို ေရွ႔ေနျဖင့္ လိုက္ပါ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ျပဳသည့္ အမႈမ်ားလည္း ရွိသည္။ အထက္ တရားရံုးသို႔ တရားခံမ်ားဖက္မွ ျပင္ဆင္မႈ၊ အယူခံမႈ စသည္တို႔ကို တင္သြင္းသည့္အခါ ေအာက္မူလ တရားရံုးတြင္ ေရွ႔ေနျဖင့္ ခုခံေခ်ပခြင့္ ျပဳခဲ့သည္ ဆိုသည့္အခ်က္ကို တင္ျပလိုသည့္အတြက္ ဥပေဒကို လက္တလံုးျခား အသံုးခ်သည့္ အျဖစ္အပ်က္မ်ား ဒုႏွင့္ေဒးပင္ ျဖစ္သည္။

ဥပေဒသည္ မ်က္ႏွာမေရြး၊ ဥပေဒႏွင့္ မကင္းလြတ္ရ၊ ဥပေဒေရးရာတြင္ တူညီေသာတေျပးညီ က်င့္သံုးခြင့္သာ ရွိရမည္။ ဥပေဒကို ေမ်ာ့ၾကိဳးလို ဆြဲဆန္႔၍ လိုသလိုမသံုးရ။ ဥပေဒ၏ တည္ျငိမ္မႈကို ေစတနာ ေဒါသတို႔ႏွင့္ မတိုင္းတာရ ဟူသည့္ သံုးသပ္ခ်က္ကို (ေမာင္ပါ ႏွင့္ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ တရားရံုးခ်ဳပ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစီ ရင္ထံုး စာမ်က္ႏွာ ၄၇၉ တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရွိႏိုင္သည္။

ေစတနာ အေလ်ာက္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တရားစီရင္ရာတြင္ ဥပေဒႏွင့္ ကင္းလြတ္ခြ်တ္ေခ်ာ္ လြဲမွား၍ မျပဳအပ္၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေသာ ကၽြႏု္ပ္တို႔ႏိုင္ငံတြင္ ဥပေဒအတြင္းကသာလ်င္ တရားစီရင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ ၾသဇာရွိသူ မရွိသူ၊ ဆင္းရဲသူ၊ ခ်မ္းသာသူ အယုတ္ အလတ္ အျမတ္မေရြး တူညီမွ်တေသာ ဘဝကိုရရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ တရားစီရင္ရာတြင္ အမွန္ကို ဆံုးျဖတ္ရ ံုသာမကဘဲ ထိုသို႔ အမွန္တရားကို ဆံုးျဖတ္စီရင္ေၾကာင္း၊ အမ်ားျမင္သာ ေစရာသည္။ တရားရံုးအေနျဖင့္လည္း ဆီေလ်ာ္ ဆက္စပ္ေသာ အခ်က္အလက္ ဟူသမွ်ကို ေဖၚထုတ္ျပီးမွ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္လွ်င္ ပိုမို၍လည္း မွန္ကန္ႏိုင္သည္။ အမွန္တရားကို စီရင္ေၾကာင္း ပိုမိုထင္ရွား အမ်ားက ျမင္သာသည္။ အခ်က္အလက္မ်ား ျပည့္စံုေအာင္ ေလ့လာျခင္းသည္ အမွန္တရား ရယူရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကိုျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ေမာင္ေရႊ (ေခၚ) ေမာင္ေရွပါ ၂ ၁၉၆၆ တရားရံုးခ်ဳပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ထံုး စာမ်က္ႏွာ ၆ဝ၆ တြင္ စီရင္ထံုး ျပဳဆံုးျဖတ္ထား သည္ကို ေတြ႔ရသည္။

အေၾကာင္းအခ်က္တို႔ကို ေကာင္းစြာမသံုးသပ္၊ ဥပေဒကိုလည္း ေကာင္းစြာမေလ့လာ၊ ပင္ကိုယ္ဥာဏ္ကိုလည္း ရိုးသား ကိုးစားစြာ မသံုး၊ ေပါ့ေပါ့လြယ္လြယ္ အေပၚယံသေဘာျဖင့္ သို႔မဟုတ္ လိုရာကိုဆြဲ၍ ဆံုးျဖတ္ခဲ့လ်င္မူကား တရားရံုး၏ လုပ္ဟန္မပီျပင္၊ တရားဥပေဒ အဂၤါေျမာက္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္လည္း မမည္ႏိုင္ေတာ့ေပဟု ေမာင္ခ်စ္ေသြး ပါ ၄ ဦးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ထံုး (တရားရံုးခ်ုဳပ္) စာမ်က္ႏွာ ၆၉ တြင္လည္း လမ္းညႊန္ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။ ဥပေဒက မည္သို႔ပင္ ဆိုေစကာမူ၊ တရားရံုးခ်ဳပ္က မည္သို႔ပင္ ညႊန္ၾကားေစကာမူ ေအာက္တရားရံုးမ်ားက ႏိုင္ငံေရး မႈခင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ညြန္ၾကားလႊာမ်ား၊ အမိန္႕ေၾကာ္ျငာစာမ်ားကို လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ ေလ့မရွိေပ။

ထိုသို႕ဥပေဒကို လ်စ္လ်ဴရႈ၍ စစ္ေဆး စီရင္ဆံုးျဖတ္သည့္အတြက္ အမ်ားျပည္သူမ်ား၏ ေရွ႔ေမွာက္တြင္ အမႈမ်ားကို စစ္ေဆးစီရင္မႈ မျပဳပဲ၊ အထူးတရားရံုးမ်ား ဖြင့္လွစ္ျပီး ေထာင္တြင္းတရားရံုးမ်ား တြင္သာ စစ္ေဆးစီရင္ခဲ့သည့္ သာဓကမ်ား ယေန႔တိုင္ အေျမာက္အမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ေငြမ်ားတရားႏိုင္ ေစရန္အတြက္ တရားရံုးခ်ဳပ္ ယခုကဲ့သို႔ မတူညီသည့္ စီရင္ထံုး ၂ ခုကို စီမံဆံုးျဖတ္ ေပးထားသလား ဆိုသည္ကို စာဖတ္သူမ်ား စဥ္းစားေလ့လာႏိုင္ေစရန္ တင္ျပလိုက္ ရေပသည္။

--- မင္းလြင္ဦး ---
....Read more

သတင္းေပါက္ၾကားမႈ နဲ႔ ႀကီးေလးတဲ့ ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခ်က္

20 January 2010

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္သတင္းပတ္အတြင္းက ဦးဝင္းႏုိင္ေက်ာ္ နဲ႔ ကိုသူရေက်ာ္ ဆိုသူတုိ႔ကို စစ္အစိုးရက ေသဒဏ္ေပးလိုက္ ပါတယ္။ ဒီကိစၥကို ႏုိင္ငံတကာသတင္းေတြက အေတာ္ေလး ထိတ္လန္႔သြားတဲ့ သတင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ေသဒဏ္ေပးတယ္ ဆုိတဲ့ကိစၥက တကယ္ေတာ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ ႏုိင္ငံေတာ္လွ်ဳိ ႔ဝွက္ခ်က္လို႔ဆိုတဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားကို ျမန္မာႏုိင္ငံက စစ္ေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ ႔ ခရီးသြားျခင္းနဲ႔ အိႏိၵယကုိသြားစဥ္ ေျပာဆိုတဲ့ကိစၥ။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ဥမင္လႈိဏ္ေခါင္း ေဖာက္ေနတဲ့ပံုေတြကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့လို႔ ဆုိပါတယ္။

သတင္းအေနနဲ႔ၾကည့္ေတာ့ ဒီသတင္းေလာက္ကုိ ေသဒဏ္ေပးတယ္ ဆုိေတာ့ အေတာ္ေလး အံ့ၾသမိပါတယ္။ ဒီကိစၥေတြက ဘယ္ေလာက္မ်ား အေရးႀကီးလို႔လဲ။ က်ေနာ္တို႔ သတင္းသမားေတြနဲ႔ ၾကည့္ရင္ ဒီသတင္းေတြက ဘယ္ေလာက္ႀကီးက်ယ္တဲ့ သတင္းလဲမဟုတ္၊ တခ်ဳိ ႔သတင္းဌာနေတြဆုိရင္ ဒီအေၾကာင္းကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာဆုိခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ ဒီလုိလုပ္ေဆာင္တာကို ပိုမုိသိရွိႏုိင္ဖို႔ ျမန္မာ့သတင္းသမဂၢ ဥကၠဌ ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ နဲ႔ ျမန္မာ့အေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အက်ဳိးေဆာင္ေရွ ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦး တုိ႔ကို ဦးေက်ာ္ဇံသာက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ သတင္းသမားအေနျဖင့္ ပထမဦးဆုံး သုံးသပ္ေပးပါ။ ဒီသတင္းဟာ ဘယ္ေလာက္ႀကီးက်ယ္တဲ့ လွ်ဳိ ႔ဝွက္ခ်က္လဲ။ ေသဒဏ္ေပးရေလာက္ေအာင္ အေရးႀကီးတဲ့ လွ်ဳိ ႔ဝွက္ခ်က္တခုမ်ားလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ ----- က်ေနာ္အေနနဲ႔ ျမင္တာက ဒီသတင္းထြက္လာတဲ့အခါမွာ အင္တာနက္ထဲမွာ ျပန္႔သြားတဲ့အခါမွာ ေျမာက္ကိုရီးယားခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တရုတ္၊ အိႏိၵယ ခရီးစဥ္ေတြလည္းပါတယ္။ အဲဒီခရီးစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထြက္လာတဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြကို ဖတ္မိပါတယ္။ ဖတ္မိတဲ့အခါၾကေတာ့ သူတုိ႔ အခုေလာေလာဆယ္ အေၾကာက္ဆံုး အေၾကာင္းအရာျဖစ္တဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားသတင္းကုိ ဖတ္ၾကည့္တဲ့အခါၾကေတာ့ တကယ္တမ္း ဒီခရီးစဥ္ရဲ ႔ မွတ္တမ္းကုိ ေဖာ္ျပထားတာသာျဖစ္တယ္။ အဲဒီမွာ အစိုးရခ်င္း သေဘာတူညီတဲ့ စာခ်ဳပ္စာတမ္းေတြ လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ကိစၥေတြကို အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပထားတာ ဘာမွလည္းမရွိဘူး။ လက္နက္အေရာင္းအဝယ္ေတြ ကိစၥတုိ႔ ကုန္စည္ပစၥည္းအေရာင္းအဝယ္တို႔ စသည္ျဖင့္ အစုိးရတရပ္အေနနဲ႔ လွ်ဳိ ႔ဝွက္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ သတင္းမ်ဳိးကုိ ေဖာ္ျပထားတာ မရွိပါဘူး။ က်ေနာ္အေနနဲ႔ ဒါဟာ ခရီးစဥ္မွတ္တမ္းသက္သက္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီမွတ္တမ္းေပၚကို အေျချပဳၿပီး သူတို႔ေသဒဏ္ေပးတယ္ဆိုတာ အင္မတန္မွ ျပင္းထန္လြန္အားႀကီးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- ဟုတ္ကဲ့ ဒီသတင္းထြက္လာတဲ့အခါမွာၾကေတာ့ တခ်ဳိ ႔က ဒီသတင္းဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မီးရထားလမ္းအတြက္ တူးေဖာ္္တဲ့ ဥမင္လႈိဏ္ေခါင္ေတြသာ ျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ ႔ကလည္း ဒါ ေရေလာင္တာတမံေတြ တူးေနတဲ့ကိစၥေတြသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ စစ္အစိုးရ ျငင္းခ်က္မထုတ္ဘူး။ တခ်ဳိိ ႔ကိစၥေတြမွာေတာ့ စစ္အစိုးရက ျငင္းဆုိတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ ႏ်ဴကလီယားလုပ္ေနတယ္၊ ဘာညာဆုိၿပီး လူေတြသုံးသပ္ခဲ့ၾကတဲ့အခါမွာ ျငင္းခ်က္မထုတ္ဘဲ ၿငိမ္ေနခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက က်ေနာ္တုိ႔ကေျပာခဲ့တဲ့ စိတ္စိတ္ေနတာ ဝန္ခံျခင္းလုိ႔။ ဆုိေတာ့ အခုလို ဒီကိစၥေလးကို ေဖာ္ထုတ္လိုက္တဲ့အတြက္ ဒီလူေတြကို ေသဒဏ္ေပးတယ္ဆုိေတာ့ သူတုိ႔က တကယ္ပဲ ႏ်ဴကလီယားလုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔လုပ္ဖို႔ လုပ္ေနတယ္ဆုိတာ ပိုၿပီးေတာ့ ဝန္ခံေနသလုိ ျဖစ္မသြားဘူးလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ ----- ဟုတ္ကဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒီလို ေတြးလိုရွိရင္ေတာ့ ဒါဟာ အမွန္တကယ္ပဲ သူတုိ႔ ဖုံးစရာကြယ္စရာ တခုခုရွိေနလို႔ ဒီသတင္းကို ထြက္မလာေအာင္ သူတုိ႔ တားဆီးတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာမ်ိဳး က်ေနာ္တုိ႔ ယူလို႔ရပါတယ္။ တကယ္တမ္းသာ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီအျပင္ႏုိင္ငံေတြရဲ ႔ အစိုးရေတြမ်ဳိး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရွိမယ္။ တုိင္းသူျပည္သားေတြကို အသိေပးတတ္တဲ့ တာဝန္မ်ဳိးကုိ သူတုိ႔ယူတတ္တယ္ဆုိရင္ ဒီကိစၥမ်ဳိးက ႏုိင္ငံကို အသိေပးရမယ့္ကိစၥမ်ဳိးေတြ။ အစိုးရပိုင္ သတင္းစာထဲကေန ျပည္သူကုိ အသိေပးရမယ့္ ကိစၥမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရခရီးစဥ္ကလည္း ဒီအတိုင္းပဲ လူထုကို အသိေပးရမယ့္ကိစၥေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥမ်ဳိးေတြကို အသိမေပးတဲ့အျပင္ လွ်ဳိ ႔ဝွက္ထားၿပီးေတာ့ လွ်ဳိ ႔ဝွက္မႈေပၚလာတဲ့အခါၾကေတာ့ လွ်ဳိ ႔ဝွက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တယ္လို႔ စြပ္စြဲၿပီးေတာ့ ေသဒဏ္ေပးၿပီးေတာ့ လုပ္တယ္ဟာမ်ဳိးက တကယ္တမ္းမွာ ဒီေနာက္ကြယ္မွာ တခုခုရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာမ်ဳိး သက္ေရာက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အဆံုးစြန္ စဥ္စားမယ္ဆုိရင္ ဒါေတြဟာ ႏ်ဴကလီယားကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္တယ္လုိ႔ လူေတြယူဆမယ္ဆုိရင္ ယူဆလို႔ ရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- ဒါကေတာ့ သတင္းသမားရဲ ႔ သတင္းရႈေထာင့္ကၾကည့္ၿပီး သုံးသပ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒသမား ဦးမင္းလြင္ဦးအေနနဲ႔ အခုကိစၥကို စစ္အစိုးရက ဘယ္လို ပုဒ္မတပ္ၿပီး ေသဒဏ္ေပးသလဲ။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- အခု ဗိုလ္မႈးေဟာင္း ဝင္းႏုိင္ေက်ာ္ နဲ႔ ကုိသူရေက်ာ္တုိ႔ ႏွစ္ဦးကုိ ေသဒဏ္ေပးလိုက္တဲ့ကိစၥက ၁၉၅၀ ႏွစ္ အေရးေပၚစီမံမႈ အက္ဥေပဒ ပုဒ္မ (၃) အရ စစ္ေဆးစီရင္ၿပီးေတာ့ ေသဒဏ္ေပးတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ၁၉၅၀ အေရးေပၚစီမံမႈ အက္ဥေပဒ စၿပီးျပဌာန္းကတည္း က သူမွာ ျပဌာန္းရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးခါစမွာ ျပည္တြင္းေသာင္းက်န္းမႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ျပည္တြင္းေသာင္းက်န္းမႈေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ အရင္ျပဌာန္းထားခဲ့တဲ့ မတရားအသင္း အက္ဥပေဒတခုတည္းနဲ႔ အေရးယူဖို႔အတြက္ မလံုေလာက္ေတာ့ဘူး ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီလို မလံုေလာက္တဲ့အခါမွာ မတရားအသင္းအျဖစ္ ေၾကညာထားတဲ့ ကြန္ျမဴနစ္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြကို အေရးယူႏုိင္ဖို႔အတြက္ ၁၉၅၀ ျပည္ႏွစ္ အေရးေပၚစီမံမႈ အက္ဥပေဒကို ျပဌာန္းၿပီးေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ျပည္တြင္းေသာင္းက်န္းသူလို႔ဆုိတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို အေရးယူဖို႔ ရည္ရြယ္ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ ဥပေဒျဖစ္တယ္။ အခုၾကေတာ့ ဒီ ဗိုလ္မႈးဝင္းႏုိင္ေက်ာ္ နဲ႔ ကိုသူရေက်ာ္တုိ႔ကို ဒီဥပေဒနဲ႔ဘဲ အေရးယူၿပီးေတာ့ အျပစ္ေပးတယ္ဆိုတာက က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုလိုရွိရင္ ဒီဥစၥာက ဥပေဒအရ တရားစြဲဆုိမႈ လြဲမွားေနတယ္၊ တကယ္တမ္း သက္ေသအေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္မာမာ ရွိခဲ့တယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေတာ္လွ်ဳိ ႔ဝွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားမႈနဲ႔ အေရးယူႏုိင္တယ္။ ေနာက္တခါ ႏုိင္ငံျခားကုိ အစိုးရရဲ ႔ လွ်ဳိ ႔ဝွက္တဲ့သတင္းေတြကို အက္လထေရာနစ္ နည္းပညာကို အသုံးျပဳၿပီးေတာ့ ေပးပို႔တယ္ဆုိတာကိုလည္း ထင္ထင္ရွားရွား သက္ေသျပႏုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ အေစာက အက္လထေရာနစ္ အက္ဥပေဒအရ အေရးယူႏုိင္တယ္။ ဒီ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ အက္ဥပေဒနဲ႔ေတာ့ ေသဒဏ္ေပးတဲ့ကိစၥက က်ေနာ္အေနနဲ႔ အလြန္မွ မွားယြင္းတယ္ဆုိတာကုိ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- ေသဒဏ္ေပးတယ္ဆိုရင္လည္း က်ေနာ္တုိ႔သိတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈနဲ႔ ေသဒဏ္ေပးခဲ့တာေတြကိုေတာ့ open trial လူထုကို တရားရံုးကို ခြင့္ျပဳနားေထာင္ခြင့္ေပးတယ္။ သတင္းစာေတြမွာ ေဖာ္ျပတယ္။ ဒီကိစၥၾကေတာ့ အဲဒီလုိလည္း မေပးပါလား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ဒီကိစၥၾကေတာ့ open trial မဟုတ္ဘဲနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့တရားခြင္အျဖစ္ စစ္ေဆးစီရင္ျခင္း မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အထူးတရားရံုး ဖြင့္လွစ္ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္တဲ့ ေသဒဏ္အျဖစ္ အျမင့္ဆံုးျပစ္ဒဏ္ေတြေပးတယ္။ ဒါေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ တရားစီရင္ေရး ဥပေဒနဲ႔ လုံးဝ မကိုက္ညီဘူးဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- ဟုတ္ကဲ့ ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ ကုိ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေမးခ်င္ပါတယ္။ ဒီပုဂၢိဳလ္ ႏွစ္ဦး - ဦးဝင္းႏုိင္ေက်ာ္ နဲ႔ ကိုသူရေက်ာ္ တုိ႔တေတြဟာ သတင္းသမားေတြ မဟုတ္ၾကဘူး။ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သတင္းသမားဆုိရင္ေတာ့ အဲဒီသတင္းကုိ က်ေနာ္တုိ႔ပို႔တယ္ အခ်က္အလက္သိလို႔ ပို႔လိုက္တယ္ေပါ့။ ဒီလူေတြက သတင္းသမားမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ပို႔တယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ စစ္အာဏာပိုင္ေတြက သူတုိ႔ ႏွစ္ေယာက္ဟာ ငါတုိ႔ အစိုးရကို မလိုမုန္းထား တမင္နစ္နာေစေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ပို႔တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ အျပစ္ေျပာစရာမ်ား ပုိၿပီးႀကီးေလးေနပါသလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ ----- ဟုတ္ကဲ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ေသဒဏ္ေပးခံရတဲ့အဆင့္အထိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူလုိက္တယ္ဆုိတဲ့ ကိစၥမွာ အေထာက္အထားေတြကို ဘယ္လိုယူသလဲဆိုတာကုိ က်ေနာ္တို႔ မသိဘူး။ သုိ႔ေသာ္ က်ေနာ္တိို႔ ခန္႔မွန္းၾကည့္ရသေလာက္ေတာ့ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးရဲ ႔ ထံုးစံကေတာ့ ႏွိပ္စက္ၫွင္းပန္းၿပီးေတာ့မွ ထြက္ခ်က္ယူတတ္တဲ့ ဓေလ့လည္း ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥ ျပန္႔သြားတာဟာ ဘယ္သူရွိက ျပန္႔သြားတယ္ဆုိတာ တိတိက်က် မသိဘူး။ သိသည္တုိင္ေအာင္လည္း ဒါဟာ သတင္းသမားက ျဖန္႔တာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ သတင္းသမားက အင္တာဗ်ဴးလုပ္လိုက္လို႔ ဒီလူက ေျပာမိလိုက္တာလား။ ဒါမွမဟုတ္ သူတုိ႔ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းတခုခုကေနၿပီး ဒီသတင္းေပါက္ထြက္သြားတာလား ဆုိတာေတြကုိ မသိႏုိင္ပါဘူး။ ဒီလူေတြကို က်ေနာ္တို႔က ဒီသတင္းကုိ ေပါက္ၾကားေစတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္မ်ဳိး စြပ္စြဲလို႔ မရဘူး။

စစ္အစိုးရက စြပ္စြဲသည္တိုင္ က်ေနာ္တို႔က အဲဒီေနာက္ကို လိုက္လို႔ မရဘူး။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အခုလိုမ်ဳိး သတင္း ေပါက္ၾကားတယ္ ဆုိတဲ့ကိစၥမွာ သူတုိ႔အတြင္းလူကေန ေပါက္ၾကားတယ္ဆုိတဲ့သေဘာမ်ဳိး သူတို႔ယူဆတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူတုိ႔က ပိုၿပီးေတာ့ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္သလို သူတို႔စစ္တပ္အေနအထားအရ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔မ်ား အစည္းေျပလာ သလားလို႔ ထင္လာတာျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ သတင္းသမားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ သတင္းေထာက္ မလွလွဝင္း ဆုိလိုရွိရင္ ပခုကၠဴမွာသြားၿပီးေတာ့ ဘုန္းႀကီးေတြကုိ အင္တာဗ်ဴးလုိ႔ သူကုိ ပထမေထာင္ဒဏ္ (၇) ႏွစ္၊ ေနာက္ေတာ့ အႏွစ္ (၂၀) - စုစုေပါင္း (၂၇) ႏွစ္ အခ်ခံရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီအမ်ဳိးသမီးဟာ အသက္ (၂၅) ႏွစ္ဘဲ ရွိေသးတဲ့ အမ်ဳိးသမီး သူကို (၂၇) ႏွစ္ ေထာင္္ဒဏ္ခ်တယ္။ သူရဲ ႔ အမႈက သာမန္သတင္းသမားတေယာက္အေနနဲ႔ လုပ္ရမယ့္ သတင္းပို႔ရတဲ့ အမႈေလးကိုဘဲ လုပ္မိတာပါ။ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ေသခ်ာတာကေတာ့ သတင္းေတြကုိ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ထိန္းခ်ဳပ္ခ်င္တယ္၊ လူထုကုိ အသိေပးရမယ့္ သတင္းမ်ဳိးေတြကို မေပးခ်င္ဘူး။

ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ၿမိဳ ႔ေတာ္ကုိ ေျပာင္းတဲ့ကိစၥ။ တကယ္တမ္းဆိုရင္ ႏုိင္ငံရဲ ႔ အလံတို႔၊ ႏုိင္ငံေတာ္သီခ်င္းတုိ႔၊ ႏုိင္ငံရဲ ႔ၿမိဳ ႔ေတာ္တို႔ ဒါေတြကို အစိုးရအေနနဲ႔ သူတုိ႔ဘာသာ လုပ္ခ်င္သလို လုပ္လို႔ မရဘူး။ လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ယူၿပီးေတာ့ လုပ္ရမယ့္အလုပ္မ်ဳိးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ေျပာင္းတာကို ဘယ္သူမွ မသိလိုက္ဘူး။ သူတုိ႔ေနာက္ဆုံး ေျပာင္းၿပီဆုိမွ က်ေနာ္တုိ႔သိတယ္။ ႏုိင္ငံတကာကလည္း သူတုိ႔ေျပာင္းမွ သိတယ္။ ဆုိေတာ့ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ တကယ္တမ္း ေျပာမယ္ဆိုရင္ သတင္းမွန္သမွ်။ ေနာက္ဆုံး သူတို႔အက်ဳိးစီးပြားကုိ တည့္တည့္ႀကီး ရည္ရြယ္တာမဟုတ္တဲ့ သတင္းမွန္သမွ်အားလုံးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္တဲ့သေဘာမ်ဳိး က်ေနာ္တုိ႔ျမင္ေနရတယ္။ အဲဒီနည္းအားျဖင့္ သူတုိ႔က တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္လို႔ ရမယ္လို႔ သူတို႔က သေဘာထားပံုရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- က်ေနာ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ဒီမွာ ျမင္မိတာက ဒီလူေတြႏွစ္ေယာက္ကို ေသဒဏ္ေပးလုိက္တာ တနည္းအားျဖင့္ သတင္းေလာကကိုပါ သတိေပးလုိက္တဲ့သေဘာေပါ့။ ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့သေဘာေပါ့။ အထူးသျဖင့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပိုၿပီးပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာဖုိ႔ သတင္းသမားေတြကလုပ္လာရင္ မင္းတို႔လည္း ဒီလုိျဖစ္မယ္လုိ႔ ႀကိဳၿပီး သတိေပးထားတဲ့ သေဘာ ေရြးေကာက္ပြဲကာလအတြက္ေတာင္မွ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ အင္မတန္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရတယ္ဆုိတဲ့သေဘာ ျဖစ္မေနဘူးလား။

ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ ----- လုံးဝေသခ်ာပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ သတင္းပို႔တဲ့လူကို ေထာင္တန္ အႏွစ္ (၂၀) တုိ႔ (၂၇) ႏွစ္တို႔ ခ်တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔သတင္းပို႔တဲ့အမႈနဲ႔ တုိက္ရုိက္ႀကီး အေရးယူလုိ႔ မရလုိ႔ရွိရင္ နာဂစ္မုန္တုိင္းေဘးမွာ သြားၿပီးေတာ့ ကူညီတဲ့လူေတြကို ကူညီတဲ့အမႈနဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ အေရးယူတယ္။ တကယ္တမ္းေျပာမယ္ဆုိလိုရွိရင္ လူတေယာက္ကုိ သတင္းသမားေတြကုိ ေထာင္ခ်လုိ႔ရမယ္ဆုိရင္ ေထာင္ခ်လို႔ရတဲ့နည္းလမ္းမ်ဳိးေတြကို ရွာၿပီးေတာ့ အေရးယူေနတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါဟာ တကယ္ေျပာမယ္ဆုိရင္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သတင္းသမားေတြက မွန္မွန္ကန္ကန္ သတင္းပို႔မွာကုိ စုိရိမ္လြန္အားႀကီးလို႔ ဒီလုိမ်ဳိ ၿခိမ္းေျခာက္တယ္၊ သတိေပးတယ္၊ ဟန္႔တားတယ္ဆုိတဲ့သေဘာမ်ဳိး က်ေနာ္တို႔ ယူဆပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တာက ေရွ ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ကေတြးမယ္ ဒီလူေတြကို ေသဒဏ္ေပးတာ ၿခိမ္းေျခာက္ခ်င္တဲ့သေဘာ သတင္းသမားေတြကို မင္းတုိ႔ သတိထားၾကဆုိၿပီးေတာ့၊ ၿခိမ္းေျခာက္ဟန္႔တားျခင္းတဲ့သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ေပးခ်င္တာျဖစ္တယ္။ တကယ္တမ္း ေသဒဏ္စီရင္မွာ မဟုတ္ပါဘူးဆုိၿပီးေတာ့ တြက္တဲ့လူေတြလည္းရွိတယ္။ အဲဒီတခ်က္ေကာ ျဖစ္ႏုိင္ပါသလား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ တက္လာကတည္းက ေသဒဏ္ေပးတဲ့အမႈေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ကိုတင္ေမာင္ဦး၊ ဗိုလ္ႀကီးအုန္းေက်ာ္ျမင့္ တုိ႔ေလာက္ဘဲရွိတယ္။ ေနာက္ပို္င္းေတြမွာ ေသဒဏ္ေပးတဲ့ကိစၥေတြက အမိန္႔ေတြေတာ့ ခ်လိုက္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပုိင္းေတြမွာ အယူခံျပင္ဆင္မႈေတြအရလည္းေကာင္း လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာမႈေတြအရလည္းေကာင္း ေသဒဏ္မေပးျဖစ္ဘဲနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ေတြေျပာင္းလဲေပးလိုက္တယ္ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။ ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာလည္း ေသဒဏ္ကုိသာ ခ်မွတ္ထားလည္း အခုေနာက္ပုိင္းေတြမွာ ေသဒဏ္ကုိ ဆက္လွ်က္ေဆာင္ရြက္မႈ မရွိဘူးဆုိတာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ မူးယစ္ေဆးဝါးမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေသဒဏ္အျဖစ္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေပးႏုိင္တဲ့အမႈမ်ဳိးေတြကိုမွ ေသဒဏ္အျဖစ္ အျပစ္ေပးထားတာ မရွိေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔သိရတယ္။ အခုကလည္း ျပည္သူလူထုေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ထဲကတခ်ဳိ ႔ မယံုၾကည္တဲ့လူေတြ လက္စလက္နရွိသူေတြကို ကဲ မင္းတုိ႔ဒီေလာက္ေတြ႔ၿပီးလား ငါတုိ႔ ဒါေတြခ်ေပးလိုက္မယ္၊ ေၾကာက္သြားေအာင္၊ လန္႔သြားေအာင္ အခုလိုမ်ဳိး စံျပအေနနဲ႔ လုပ္ေပးလိုက္တာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတြမွ ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ျမင္သြားလို႔ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး ေအာင္ျမင္စြာၿပီးစီးၿပီဆုိၿပီး လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေတြေပးၿပီးေတာ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြေျပာင္းၿပီးေတာ့ အျပစ္ေပးလိုက္ရင္လည္း ဘယ္သူမွ မသိေတာ့ဘူး။ ဒါေတြက စစ္အစုိးရေတြ၊ အာဏာရွင္ေတြရဲ ႔ လုပ္ေနၾက လုပ္ထံုလုပ္နည္းေတြဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- တရားဥပေဒဟာ တရားဥပေဒဆုိတာရွိေနတာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ သူတုိ႔ရည္ရြယ္ခ်က္ ေအာင္ျမင္ထေျမာက္ဖို႔အတြက္ ပံ့ပိုးတဲ့အရာတခုလို ျဖစ္ေနတာေပါ့။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ဟုတ္ကဲ့ခင္မ်ား အဲဒီလုိေျပာရမယ့္ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိလို႔ရွိရင္ အခု ႏုိင္ငံေတာ္လွ်ဳိ ႔ဝွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားမႈေတြနဲ႔ အေရးယူတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြတခ်ဳိ ႔ကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ေအာင္လံၿမိဳ ႔နယ္က ကုိေဇာ္ေဌး ဆုိလုိ႔ရွိရင္ သစ္ပင္မွာ ကပ္ထားတဲ့ ဆုိင္းဘုတ္ကိုရုိက္ၿပီးေတာ့ ဒီဗီြဘီ ကုိ ပုိ႔လိုက္တဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ အခု လွ်ပ္စစ္နည္းပညာ အက္လထေရာနစ္ အက္ဥပေဒ နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္လွ်ဳိဝွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားမႈနဲ႔ အေရးယူျခင္းခံရတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေတြက ေနာက္ပုိင္းမွာ လူေတြ မလုပ္ႏုိင္ေအာင္၊ မလုပ္ရဲေအာင္ ေျခာက္တဲ့သေဘာမ်ဳိးအေနနဲ႔ အခုလုိမ်ဳိး စီမံေဆာင္ရြက္တယ္၊ တရားဥပေဒကုိ လုံးဝလစ္လ်ဳရႈၿပီးေတာ့ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိဘူးဆိုတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေပၚတင္ဘဲေတြ႔ေနရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ----- တရားဥပေဒကို ေျခာက္လွန္႔ေရးနည္းပရိယာယ္ တရပ္အျဖစ္ အသုံးခ်ေနေပမဲ့ လူအဖြဲ႔အစည္းတခုရဲ ႔ အမွန္တရားလိုလားတတ္ေသာ သေဘာသဘာဝကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ဟန္႔တား လို႔ ရမယ္ထင္ပါသလား။

http://www.voanews.com/burmese/2010-01-21-voa3.cfm?renderforprint=1
....Read more

တုိင္ၾကားသူ အခက္အခဲ ILO ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႕ထံ တုိက္႐ုိက္တင္ျပ

23/ 1 / 2010
အဓမၼလုပ္အားေပး ခုိင္းေစမႈ၊ ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳမႈကိစၥ စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အကဲခတ္ စုံစမ္းဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ကမၻာ့အလုပ္သမား အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (ILO) အလုပ္အမႈေဆာင္ အဖဲြ႕နဲ႔ အလုပ္သမားေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနသူေတြ ဒီကေန႔ပဲ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ILO ကုိယ္စားလွယ္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကုိ ရွင္းျပခဲ့သလုိ အလုပ္သမားေရး လႈပ္ရွားေနၾကသူေတြကေတာ့ သူတုိ႔ လုိက္ပါကူညီ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ကိစၥေတြမွာ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ ေျဖရွင္းဖုိ႔ လုိေနေသးတဲ့ ျပႆနာေတြကုိ တင္ျပခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာျပၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္စုံစမ္းထားတဲ့ ကုိေအာင္လြင္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ကမၻာ့အလုပ္သမား အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (ILO) အမႈေဆာင္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး မစၥတာ ကာရီ တာပီယုိလာ (Mr. Kari Tapiola)၊ အလုပ္သမားေရးရာ စံမ်ားဌာန ဒုတိယ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး မစ္စ္ ကာရင္ ကားတစ္စ္ (Ms. Karen Curtis)၊ ဥပေဒအရာရွိ မစၥတာ ဒရာဇန္ ပက္ထ႐ုိဗစ္ (Mr. Drazen Petrovic) တို႔နဲ႔အတူ ရန္ကုန္အေျခစုိက္ ဆက္သြယ္ေရးအရာရွိ မစၥတာ စတိဗ္ မာရွဲလ္ (Mr. Steve Marshall)၊ သူ႔ရဲ႕ လက္ေထာက္ ျဖစ္သူတုိ႔နဲ႔ အလုပ္သမားေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနၾကသူေတြ ေတြ႕ဆုံၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက အဓမၼလုပ္အားေပး ခုိင္းေစမႈ၊ ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳမႈ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။

ILO ဘက္က ျမန္မာစစ္အစုိးရနဲ႔ အဓမၼလုပ္အားေပး ခုိင္းေစမႈမ်ား ဆုိင္ရာ ေနာက္ဆက္တဲြ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာ ေနာက္ထပ္တႏွစ္ သက္တမ္းတုိးလုိက္တာ အပါအ၀င္ ကမၻာ့အလုပ္သမား အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ရွင္းျပခဲ့တယ္လုိ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့ၾကသူေတြက ေျပာပါတယ္။ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ သူတုိ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲ ျပႆနာေတြကုိ ေျပာျပခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႕နဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့သူေတြထဲက တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအးျမင့္က ေျပာပါတယ္။

“သူတုိ႔က ဘာလုပ္ပါ၊ ဘာကုိင္ပါလို႔ စၿပီး စကား မေျပာဆုိဘူး။ အကုန္လုံး ေမတၱာရပ္ခံတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္မွာ ေတြ႕ႀကဳံရတဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ ခံစားေနရတာေတြကို တင္ျပတာ သူတို႔ နားေထာင္ခ်င္တယ္ဆုိလို႔၊ ေရွ႕ေန ဦးေအာင္သိန္း ပါတယ္၊ ဦးသက္ေ၀ ပါတယ္၊ လူေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးမုိ႔ က်ေနာ္မွတ္မိတဲ့လူေတြေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပတာကေတာ့ ILO ကုိ ကေလးစစ္သားနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔၊ အဓမၼလုပ္အားေပးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တုိင္တဲ့အခါမွာ တုိင္တန္းသူေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ရွိခဲ့သလို အမႈျဖစ္တဲ့လူရဲ႕ မိသားစုကို အာဏာပုိင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြက သြယ္၀ုိက္၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တုိက္႐ုိက္ေသာ္လည္းေကာင္း ၿခိမ္းေျခာက္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြက တင္ျပတာ မ်ားပါတယ္။”

အလုပ္သမား အခြင့္အေရး၊ ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳမႈ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ILO နဲ႔ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လမ္းျပၾကယ္အဖဲြ႕က ဦးေအးျမင့္ ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ထရိတ္ဒါးဟုိတယ္မွာ မြန္းလဲြပုိင္းက ၁ နာရီေက်ာ္ေလာက္ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးမႈေတြအတြင္း အဓမၼလုပ္အားေပး ေစခုိင္းမႈလုိ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အကာအကြယ္ မရႏုိင္ ျဖစ္ေနရတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ေရွ႕ေနႀကီး ဦးေအာင္သိန္းက ILO ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိ ေျပာခဲ့တာပါ။

“သူတုိ႔နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႕တဲ့အခါ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ေျပာတာကေတာ့ ေအာင္လံ လယ္သမားေတြကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ILO က စတိဗ္ မာရွဲလ္တို႔နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ စာခၽြန္လႊာအမွတ္ ၀၆၆ ဆုိတာ ရွိတယ္။ အဲဒီမွာ လယ္သမားေတြဟာ မိမိရဲ႕ လယ္ယာေျမကုိ လြတ္လပ္စြာ ျပန္လည္ စုိက္ပ်ဳိး လုပ္ကုိင္ႏုိင္ပါၿပီဆုိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ပါတယ္။

“အဲဒီလို ပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြက ဒီအမႈ အေၾကာင္းခ်င္းရာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္။ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔က တရား႐ုံးမွာ လယ္သမားေတြက ေရွ႕ေနေတာ့ မပါဘူး၊ မူလ႐ုံးေတြမွာ။ အဲဒါေတြကုိ က်ေနာ္တု႔ိ တရား႐ုံးမွာ သက္ေသခံ တင္သြင္းဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ တရား႐ုံးက ILO ဆုိတဲ့ စကားလုံး ပါတာနဲ႔ပဲ ဒီဟာ ILO နဲ႔ မဆုိင္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ စာရြက္စာတမ္းေတြကို တင္သြင္းခြင့္ မျပဳခဲ့ဘူး။ ေနာက္ အယူခံ႐ုံးေတြကုိ က်ေနာ္တို႔ အဆင့္ဆင့္ တက္ေတာ့မွ အဲဒီစာေတြကို ပူးတြဲၿပီး တင္ျပႏုိင္ခဲ့တယ္။

“ဒါေတြဟာ အထက္ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ႏွစ္ဦးသေဘာတူ ရွိခဲ့တဲ့ ကိစၥရပ္ မွန္လို႔ရွိရင္ တရား႐ုံးေတြကလည္း လက္ခံသင့္တယ္။ ဒီအတုိင္းလည္း အမွန္အတုိင္း ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ပါလ်က္နဲ႔ အခု လယ္သမားေတြ ေထာင္ထဲမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ဘ၀ ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းကို က်ေနာ္ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။”

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ေရွ႕ေနႀကီး ဦးေအာင္သိန္း ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဓမၼလုပ္အားေပး ေစခုိင္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တုိင္ၾကားရာကစလုိ႔ ေထာင္ဒဏ္ ျပစ္ဒဏ္ေတြ စီရင္ခံရတဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ ေအာင္လံၿမိဳ႕က လယ္သမား ၁၃ ေယာက္ရဲ႕ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ILO ကုိယ္စားလွယ္ အဖဲြ႕ဟာ အခုခရီးစဥ္အတြင္း ကုိယ္တုိင္သြားေရာက္ အကဲခတ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမတုိင္ခင္မွာေတာ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ စစ္အစုိးရ ႐ုံးစုိက္ရာ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႕ဆုံမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး တနလၤာေန႔တုန္းကေတာ့ အလုပ္သမား၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္နဲ႔ အဓမၼလုပ္အားေပး ခုိင္းေစမႈမ်ားဆုိင္ရာ ေနာက္ဆက္တဲြ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာကုိ ေနာက္ထပ္တႏွစ္ သက္တမ္းတုိး လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

http://www.voanews.com/burmese/2010-01-23-voa6.cfm
....Read more

ေထာင္ဒဏ္ရက္ျပည့္ေသာ္လည္း ျပန္မလြတ္ေသးတဲ့ ကဗ်ာရာ ေစာေ၀

RFA ----- 22/ 1/ 2010

ႏုိင္ငံအေပၚ အၾကည္အညဳိပ်က္ေစမႈ ပုဒ္မနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္ အျပစ္ေပးခံထားရတဲ့ ကဗ်ာဆရာ ကုိေစာေ၀ဟာ ဖမ္းဆီးခံရတာ မေန႔က ၂ ႏွစ္တင္းတင္း ျပည့္သြားၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း အခုအထိ လြတ္မလာေသးဘူးလုိ႔ သိရပါတယ္။ ကိုေစာေ၀ရဲ့ ဇနီးျဖစ္သူက ျပန္လႊတ္ေပးမယ္ အထင္နဲ႔ ခင္ပြန္းသည္ရွိတဲ့ ရမည္းသင္းေထာင္ကုိ သြားတဲ့အခါမွာ မလြတ္ေသးေၾကာင္း ေထာင္အာဏာပုိင္ေတြ ေျပာလုိက္တဲ့အတြက္ ေထာင္၀င္စာတာေတြ႔ၿပီး ျပန္လာရတဲ့အေၾကာင္း ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚနန္းစမ္းစမ္းေအးက RFA ကုိ အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“ဘာမွမၫႊန္ၾကားထားဘူး။ လႊတ္ေပးဖုိ႔ ဘယ္ရက္ကိုလြတ္မယ္လုိ႔လည္း အေသအခ်ာ မေျပာထားဘူး။ အမိန္႔အမွတ္ ၅၀၅ (ခ) ဘဲေလ၊ လႊတ္ရက္ေတြကို ႏွစ္ထဲမွာ ခံစားေစလုိ႔လည္း ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔မလႊတ္ေပးေသးဘူးေပါ့။ မလႊတ္ေပးေတာ့လည္း က်မက ေထာင္၀င္စာ ေပးၿပီးျပန္လာခဲ့တယ္။ ကုိေစာေ၀ ေျပာတာက- ကဗ်ာဆရာတေယာက္ကုိ သူတုိ႔ဖမ္းထားလုိ႔ အက်ဴိးရွိရင္လည္း ဆက္ဖမ္းထားလုိ႔ ရပါတယ္လုိ႔ ေျပာတယ္ေလ”

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇန္နာ၀ါရီလထုတ္ အခ်စ္ဂ်ာနယ္မွာ ခ်စ္သူမ်ားေန႔အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး ကိုေစာေ၀ ေရးသားထားတဲ့ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁၄ ဆုိတ့ဲကဗ်ာမွာ ထိ္ပ္သီးစကားလုံးေတြကုိ ဆင္လုိက္ရင္ အာဏာ႐ူးႀကီး မူူးႀကီးသန္းေရႊလုိ႔ အဓိပၸါယ္ေကာက္ယူ ရရွိတဲ့အတြက္ ဇန္နာ၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔မွာ ဖမ္းဆီးလုိက္ၿပီး စစ္အစုိးရ ေခါင္းေဆာင္ကုိ အၾကည္အညဳိပ်က္ေစတဲ့ ပုဒ္မနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္ အျပစ္ေပးလုိက္ပါတယ္။ ေထာင္ထဲမွာ ကိုေစာေ၀ က်န္းမာေရး အေျခအေန သိပ္မေကာင္းတ့ဲအေၾကာင္း၊ အစာအိမ္ေရာဂါ ရွိေပမဲ့လည္း ေထာင္ထဲမွာ အစားအေသာက္ အဆင္မေျပတဲ့အတြက္ အစာမစားႏုိင္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေသြး၀မ္းလည္း သြားေနတယ္လုိ႔ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚနန္းစမ္းစမ္းေအးက ေျပာဆုိပါတယ္။

အခုုုလုိ လြတ္ရက္ေစ့သူကုိ လႊတ္မေပးတာဟာ အႀကီးမားဆုံး လူူ႔အခြင့္အေရး ခ်ုဳိးေဖါက္မႈ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏုိ္င္ငံျခား လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြကုိ တုိင္ၾကားသြားမယ္လုိ႔ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္မရွင္မွ ေရွ႔ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက RFA ကုိ ေျပာဆုိပါတယ္။

“ပထမ တရားစြဲဆုိ အျပစ္ေပးတုန္းကလည္း ဘာမွမဟုတ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာတခုအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ အျမင့္ဆုံး ျပစ္ဒဏ္ေတြ ေပးေနတာျဖစ္တယ္။ လြတ္ရက္ေစ့တယ္ဆုိရင္ ျပန္လည္ လႊတ္ေပးသင့္တယ္။ အဲဒီလုိ မလႊတ္ေပးရင္ က်ေနာ္တုိ႔က သက္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြ႔အစည္း အသီးသီးကုိ တုိင္ၾကားသြားမယ္။ ႏုိင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ အႏုပညာရွင္အသင္း အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးကေနၿပီး ဒီကိစၥကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ စစ္အစုိးရအေနနဲ႔ အလ်င္အျမန္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိပါလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ တုိက္တြန္းသြားမယ္ ျဖစ္ပါတယ္။”

ကုိေစာေ၀က ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ HIV ပုိး ကူးစက္တဲ့ မိဘမဲ့ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ ရန္ပုံေငြ ရွာေပးတဲ့ အျဖဴေရာင္ ေတြ႔ဆုံပြဲေတြကုိ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၱေလးၿမဳိ႔ေတြမွာ အာဏာပုိင္ေတြ ပိတ္ဆို႔တဲ့ၾကားက စီစဥ္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ကုိေစာေ၀ကုိ အေမရိကန္ အေျခစုိက္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔က ဖိႏွွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈ အၾကားက သတိၱရွိရွိနဲ႔ သူ႔ရဲ့ဆႏၵကုိ ထုတ္ေဖၚ ေရးသားတဲ့ စာေရးဆရာအတြက္ ေပးတဲ့ဆုကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေပးအပ္ခ်ီးျမွင့္ ခဲ့ပါတယ္။
....Read more

ကဗ်ာဆရာေစာေဝ လြတ္ရက္ေစ့ေသာ္လည္း ျပန္မလြတ္ေသး

22/ 1/ 2010 ဇာနည္မာန္
“အာနာ႐ူးႀကီး မႉးႀကီး သန္းေရႊ” ဟုသည့္ စာသား ပါရွိေသာ ကဗ်ာကုိ ေရးသားမႈေၾကာင့္ ရမည္းသင္း ေထာင္တြင္ ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္က်ခံေနရသည့္ ကဗ်ာဆရာ ေစာေ၀သည္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔က လြတ္ရက္ေစ့ၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း အာဏာပိုင္မ်ားက ျပန္မလႊတ္ ေပးေသးေၾကာင္း မိသားစု၀င္မ်ားက ေျပာသည္။

ကဗ်ာ ေစာေ၀၏ “ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄” အမည္ရွိ ကဗ်ာသည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔ထုတ္ အခ်စ္ ဂ်ာနယ္တြင္ ပါလာျပီးေနာက္ သူ႔အား အာဏာပိုင္မ်ားက ဖမ္းဆီးကာ ႏိုင္ငံေတာ္ အသေရ ဖ်က္မႈ ပုဒ္မ ၅၀၅ (ခ)ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“အမိန္႔ခ်တုန္းက ခ်ဳပ္ရက္ေတြကို ခံစားေစ ဆိုတာ ပါတယ္။ လြတ္မယ္ထင္ၿပီး သြားတာ၊ လႊတ္မေပး ဘူးရွင့္။ က်မလည္း ေထာင္၀င္စာ ေပးၿပီးေတာ့ ျပန္လာခဲ့ရတယ္။ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ ကလည္း လြတ္မယ့္ရက္ကို ခုထက္ထိ
မေျပာႏိုင္ေသးဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ သူတို႔ကို ဘာမွ မညႊန္ၾကား ထားဘူးလို႔ ေျပာတယ္” ဟု ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚနန္းစန္းစန္းေအးက ေအရာ၀တီသို႔ေျပာသည္။

ကိုေစာေဝကို ၂၀၀၈ ဇန္န၀ါရီ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ဖမ္းၿပီး ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ အင္းစိန္ေထာင္သို႔ပို႔ကာ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ရမန္ယူခဲ့သည္။ လြတ္ရက္ေစ့ေနၿပီး လႊတ္မေပးေသးသည့္ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားထံ
စာေပးပို႔ ေတာင္းဆိုမည္ဟု သူ႔ဇနီးျဖစ္သူက ဆိုသည္။

ေဒၚနန္းစန္းစန္းေအးက ဆက္လက္၍ “ကုိေစာေဝက ကဗ်ာဆရာတေယာက္ကို သူတို႔ဖမ္းထားလို႔ အက်ိဳးရွိမယ္ဆိုရင္လည္း ဆက္ဖမ္းထားလို႔ ရပါတယ္တဲ့။ သူ႔အေနနဲ႔ ဘုရားတရားလုပ္ဖို႔ အေျခအေနပိုရတယ္၊ ၀ဋ္ေႂကြးရွိသေလာက္ သူခံပါ့မယ္တဲ့။ က်မကိုလည္း သည္းခံဖို႔ အားေမြးဖို႔ ျပန္အားေပးတယ္” ဟု ေျပာျပသည္။

အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္ရွိ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနသို႔ သြားေရာက္စံုစမ္းရာတြင္လည္း မည္သည့္ေန႔တြင္ လြတ္မည္ကို မေျပာႏိုင္ ၾကေၾကာင္း ဇနီးျဖစ္သူက ဆိုသည္။

သူက “ေရွ႕ေနကလည္း သူလြတ္ရက္ေစ့ရင္ လြတ္မွာပါလို႔ ေျပာေတာ့ က်မလည္း ဘာမွ ဆက္ေျပာလို႔ မရေတာ့ဘူး။ က်မတို႔ ဘ၀က ကူစရာ ကယ္စရာ မရွိေတာ့ ဘယ္သူ႔ကိုမွလည္း ေထြေထြထူးထူး တိုင္လို႔ျပဳလို႔လည္း ရမွာ မဟုတ္ဘူး” ဟုေျပာသည္။

ခင္ပြန္းျဖစ္သူမွာ လက္ရွိတြင္ ေသြး၀မ္းသြားေရာဂါ ခံစားေနရျပီး အစားသိပ္မစားႏိုင္၍ က်န္းမာေရးအေျခအေနကို စိုးရိမ္ ပူပန္သည္ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

ကဗ်ာဆရာ ေစာေ၀သည္ အက်ဥ္းက်ေနစဥ္အတြင္း ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ားၾကားမွ မိမိ၏အျမင္ကို ရဲရင့္စြာ ေဖာ္ထုတ္ ေရးသားႏိုင္မႈအတြက္ အေမရိကန္ အေျခစိုက္ လူ႔Aခြင့္Aေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးAဖြဲ႔ (Human Rights Watch) ကခ်ီးျမႇင့္ေသာ Hellman/ Mammett Award ကို ရရွိခဲ့သည္။

လြတ္ရက္ေစ့ေနသည့္ ကိုေစာေ၀ကို လႊတ္မေပးေသးသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွ ေရွ႕ေနဦးမင္းလြင္ဦးက ႏိုင္ငံတကာရွိ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔မ်ားသို႔ တင္ျပ တိုင္ၾကားမည္ဟု ဆိုသည္။
“အခု ကိုေစာေ၀ ကိစၥက ဆိုးဆိုးရြားရြား လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈအစစ္ပဲ။ ရမန္ယူတာ မယူတာ အသာထား၊ ဥပေဒအရ ခ်ဳပ္ရက္က စဖမ္းတဲ့ေန႔ကတည္းက စတြက္ရတယ္။ အခု ရဲေတြက လူဖမ္းၿပီဆိုရင္ ထုေထာင္းၿပီး အဲဒီ ဒဏ္ရာေတြ ေပ်ာက္ေလာက္မွ ႐ံုးတင္တယ္။

ခ်ဳပ္ရက္ကိုလည္း ဥပေဒအတုိင္း မဟုတ္ဘဲ လုပ္ခ်င္သလို လုပ္ေနၾကတာ။ ႐ံုးတင္တဲ့ ရက္ကိုပဲ ထည့္တြက္တာမ်ိဳးေတြေပါ့။ အဲ့ဒီေတာ့ ေရွ႕ေနေတြက ဘယ္ေန႔က ဖမ္းတာလဲဆိုတာကို လိုက္ေမးေနရတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ေနတယ္” ဟု ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာသည္။
ထို႔အတူ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၀င္မ်ားျဖစ္သည့္ ဗိုလ္ႀကီး၀င္းထိန္၊ ေဒါက္တာသန္းၿငိမ္း၊ ေဒါက္တာေမ၀င္းျမင့္တို႔ကိုလည္း ထိုကဲ့သို႔ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္၍ ထပ္မံ ခ်ဳပ္ထားျခင္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္မ်ားကို သူက ေထာက္ျပေျပာဆိုသြားသည္။

http://www.irrawaddy.org/bur/index.php/news/1-news/2465-2010-01-22-10-12-17
....Read more

ႏုိင္ငံျခားေရာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ေရႊ႔ေျပာင္း အလုပ္သမား အေျခအေန

RFA ----- 17 January 2010 (တနဂၤေႏြ စကား၀ုိင္း)
ေသာတရွင္မ်ား က်ေနာ္တုိ႔ ဒီအပတ္ ေဆြးေႏြးၾကမဲ့ အေၾကာင္းအရာက ႏုိင္ငံျခားကုိသြားၿပီး ၀မ္းစာရွာေဖြ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စုေဆာင္းခြင့္ ရသမွ် ႀကံဖန္ၿပီး ပုိ႔ေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိ္္င္ငံသား အလုပ္သမား ေရးရာကုိ တင္ျပေဆြးေႏြးမယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးသူမ်ားမွာ NCGUB ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ဳိးသားၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရ အဖြဲ႔၀င္ ဦးခြန္ျမင့္ထြန္း၊ NCGUB ေရႊ႔ေျပာင္း အလုပ္သမားေရးရာ တာ၀န္ခံ ဦးသက္ခုိင္၊ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးဌာနမွ ျမန္မာျပည္တာ၀န္ခံ ဦးမင္းလြင္ဦး တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

ေသာတရွင္မ်ား သိၾကတဲ့အတုိင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက အလုပ္သမ အမ်ဳိးသမီးေတြ ေဂ်ာ္ဒန္ႏုိ္င္ငံမွာ ေစာကားခံရတဲ့အေၾကာင္း၊ မၾကာခင္တုန္းက ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ဆႏၵျပၾကတဲ့ေၾကာင္း၊ မေလးရွားမွာ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ၀င္ေရာက္ေစာကား ခံရတဲ့အေၾကာင္း စသျဖင့္ သတင္းစုံစုံလင္လင္ ၾကားၿပီးၾကမွာပါ။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ------ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြးၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ NCGUB ေရႊ႔ေျပာင္း အလုပ္သမားေရးရာ တာ၀န္ခံ ဦးသက္ခုိင္ခင္ဗ်ား။ ႏိုိင္ငံျခားေရာက္ ျမန္မာ အလုပ္သမားေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ့ အေျခအေန သိသမွ် ၾကားပါရေစခင္ဗ်ား။

ဦးသက္ခုိင္---- က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္သား အလုပ္သမားေတြက ႏိုင္ငံျခား ေပါင္းစုံကုိ ထြက္လာၾကတယ္။ ထုိင္း၊ မေလးရွား၊ တရုတ္၊ စင္ကာပူ၊ ကိုးရီးယား၊ ဂ်ပန္၊ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဦးေရ ခန္႔မွန္းသေလာက္ဆုိရင္ တုိင္းျပည္လူဦးေရရဲ့ ၁၀ပုံ၊ ၁ ပုံ ေလာက္ရွိမယ္။ ဆုိလုိတာက ၄ သန္းနီးပါးေလာက္ ရွိႏုိင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္တယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရႊ႔ေျပာင္း အလုပ္သမားက ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ အမ်ားဆုံးျဖစ္တယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ အလုပ္သမား တ၀က္ေလာက္ဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အလုပ္သမား ၂ သန္းေလာက္ မွန္းတယ္။ ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ ၁ သန္းေလာက္ဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ တကယ့္တကယ္က်ေတာ့ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ သူတုိ႔မွတ္ပုံတင္ ထုတ္ေပးထားတာက ၁ သန္းနဲ႔ ၂ သိန္း နီးပါးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီအထဲမွာ ျမန္မာျပည္သား အလုပ္သမား ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ ရွိတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသား အမ်ဳိးသမီး အလုပ္သမားအေၾကာင္း ေျပာရမယ္ဆုိရင္ အိမ္အကူ လုပ္ငန္းေတြ ရွိမယ္။ ၿပီးေတာ့ စက္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြ ရွိမယ္။ ရာဘာျခစ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ၊ ငါးပုဇြန္လုပ္ငန္းေတြ၊ စက္ရုံေတြနဲ႔ ေစ်းေရာင္းတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ရွိမယ္။ သူတုိ႔၀င္ေငြကုိ ေျပာမယ္ဆုိလုိိ႔ရွိရင္ အျမင့္ဆုံးက ၂၆၀ ဘတ္ ရွိတယ္။ အနိမ့္ဆုံးက ၁၄၀ ေက်ာ္္ရွိတယ္။ သုိ႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္သား အလုပ္သမ ၀င္ေငြေတြကုိ ႏႈိင္းၾကည့္ရင္ တလကုိ ၃၀၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။ သူတုိ႔၀င္ေငြရဲ့ တ၀က္ကုိ အနည္းဆုံး ၁၅၀၀ ဘတ္ ေလာက္က ျမန္မာျပည္ကုိ ျပန္ပု႔ိတယ္။ ျပန္ပုိ႔တဲ့ အခါက်ေတာ့ ၁ သန္းက ျပန္ပုိ႔တယ္ ဆုိပါေတာ့ ျမန္မာျပည္ကုိ ၀င္ေရာက္တဲ့ေငြက က်ပ္သန္းေပါင္း ၅၀ ဘီလီယန္ ရွိတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ---- ဦးသက္ခုိင္ ေျပာတာက တလအတြက္ကိုလား။

ဦးသက္ခုိင္----- ဟုတ္ကဲ့၊ တလအတြက္ ျဖစ္တယ္။ ၁ ရက္ကုိ ၁၅၀၀ တြက္မယ္ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ၁ သန္း ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ သန္းေပါင္း ၁၅၀ ရွိမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က ျမန္မာေငြနဲ႔ ျပန္တြက္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ က်ပ္သန္းေပါင္း ဘီလီယံ ၅၀ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တခါ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ့ ၀င္ေငြဘဲ၊ ဒါက ထုိင္းႏုိင္ငံတခုထဲဘဲ ရွိေနတယ္။ သူတုိ႔က ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အလုပ္ကုိ လုပ္တဲ့အခါမွာ ျပႆနာ အမ်ားအျပား ရွိတယ္။ သူတုိ႔ဘသမွာ စြန္႔စားေနရတဲ့ အေနအထားေတြ၊ ဥပမာ - အိမ္အကူ လုပ္ငန္း ဆုိရင္ ပိတ္ေလွာင္ခံထားရတာ ရွိမယ္။ မတရား ဆက္ဆံခံရတာ ရွိမယ္။ ပြဲစားက အႏုိင္က်င့္ ခံရတဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။

အဆုိးဆုံးျဖစ္ရပ္တခုကုိ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ အိမ္အကူ အလုပ္သမေလး တေယာက္က အလုပ္ရွင္ရဲ့ မီးရႈိ႔ သတ္ခံရတဲ့ အထိ ရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ စက္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြမွာ ဆုိရင္ အလုပ္ခ်ိန္က ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ မကုိက္ညီတဲ့ အေနအထားေတြ ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႔က ခြင့္ယူလုိ႔ မရတာရွိမယ္။ လုပ္ခ နည္းတာေတြ ရွိတယ္။ ဒီႏုိင္ငံမွာ ေလွာင္ပိ္တ္ထားတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရွိတယ္။

ေနာက္ပုိင္းက်ေတာ့ ရာဘာျခစ္တဲ့ လုပ္ငန္းျဖစ္တယ္။ ရာဘာျခစ္တဲ့ လုပ္ငန္းက အရမ္း အသက္အႏၱရာယ္ မ်ားတယ္။ ကုိယ္ကာယ အေစာ္ကား ခံရတာေတြ၊ ဓါးျပတုိက္ခံရတာေတြ၊ ဥပမာ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဆူရတ္ထာနီမွာ မိသားစု တစုလုံး ဓါျပတုိက္ခံရတယ္။ ၿပီးေတာ့ အသတ္ခံရတယ္။

ငါး၊ ပုဇြန္ ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ အဲဒါေတြက်ေတာ့ ေလွ၀င္တဲ့အခ်ိန္မွာ အေစာႀကီး သြားရတာေတြ ရွိတယ္။ အခ်ိန္မေတာ္ သြားရတာေၾကာင့္ လူဆုိးဂုိဏ္းေတြ၊ လူမုိက္ေတြ၊ ရဲအေယာင္ေဆာင္တ့ဲ အုပ္စုကေနၿပီးေတာ့ ဖမ္းဆီးတာေတြရွိတယ္။ ဥပမာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ က်ေနာ္တုိ႔ဆီကုိ ေရာက္လာတဲ့ report အရ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ မဟာခ်ဳိင္မွာ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီး အေယက္ ၃၀ ေလာက္၊ ကုိယ္လုံးထီးနဲ႔ အေလွာင္ခံရတာေတြ ရွိတယ္။ ဒီမိန္းကေလးေတြမွာ ေလွေတြမွာ သူတုိ႔ေပ်ာ္ေတာ္စက္ အေနနဲ႔ အေရာင္းစားခံရတဲ့ အေနအထားေတြ ျဖစ္တယ္။

ေနာက္ စက္ရုံ အလုပ္ရုပ္ေတြ ေျပာရမယ္ ဆုိရင္လည္း ကုိယ္အဂၤါအစိတ္အပုိင္း ခြ်တ္ယြင္းသြားတာ ရွိတယ္။ အဲဒီအတြက္ ေလွ်ာ္ေၾကး မရတာ ရွိမယ္။ အခ်ုဳိ႔ဆုိရင္ ျမန္မာ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ့ အေလ့အထအရ ဆံပင္အရွည္ ထားတဲ့အခါက်ေတာ့ ဆံပင္က စက္ထဲပါသြားတာတု႔ိ အဲဒီျပႆနာမ်ဳိး အမ်ားႀကီးရွိတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ----- ဟုတ္ကဲ့၊ ဦးသက္ခုိင္ ဒီလုိကုိယ့္ႏုိင္ငံက အလုပ္သမားေတြ ႏုိင္ငံျခားသြားၿပီးေတာ့ အႏၱရာယ္ တခုခု က်ေရာက္တဲ့ အခါမ်ဳိးမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစုိးရက ဘာလုပ္ေပးတာ ရွိသလဲ၊ ေနာက္ၿပီး တရား၀င္သြားတဲ့ အလုပ္သမားေတြအတြက္ သက္ဆုိင္ရာ အလုပ္အကုိင္ ရွာေဖြေရး Agent ေတြက ဘာေတြ လုပ္ေပးတာ ရိွပါသလဲ ခင္ဗ်ား။

ဦးသက္ခုိင္ ----- အဲဒီအခ်က္ကုိ က်ေနာ္ေထာက္ျပပါတယ္။ ဥပမာ ႏုိင္ငံျခားသား အလုပ္သမေတြက ျမန္မာအလုပ္သမ ေတြနဲ႔ ကြာတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ကမာၻာသုံး ဘာသစကားကုိ ကြ်မ္းကြ်မ္းက်င္က်င္ ေျပာတတ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘာသာစကားအရ အမ်ားႀကီး ကြာသြားတာရွိတယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အလုပ္သမေတြက ဘာသာစကားရဲ့ အကန္႔အသတ္ေတြ၊ ၿပီးေတာ့အစုိးရပုိင္း။ အစုိးရက က်ေနာ္တုိ႔ သိရသေလာက္ဆုိရင္ ျမန္မာျပည္သားေတြ ဒုကၡေရာက္က်တယ္ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ေျပာၾကတ့ဲ အခါက်ေတာ့ ျမန္မာအစုိးရက လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ႏွစ္၊ ၂ ႏွစ္ ေလာက္ကမွ လူကုန္ကူးမႈေတြကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံနဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တယ္။ တရုတ္နဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တယ္။ အဲလုိ စလုပ္လာတာေတြ ရွိတယ္။

တဖက္မွာက်ေတာ့ ဦးခင္ေမာင္စုိး တင္ျပသလုိဘဲ Agent ေတြကုိယ္တုိင္က တာ၀န္ မယူရတဲ့ဟာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ- ဒီတပတ္၊ ႏွစ္ပတ္အတြင္းမွာ မေလးရွားမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ Agent က တႏွစ္ အလုပ္ရမယ္လုိ႔ ေျပာတယ္။ တကယ္က်ေတာ့ ဗီဇာက ၆ လဘဲရတယ္။ အဲေတာ့ ၆ လ ျပည့္တဲ့ေနာက္ ဗီဇာတုိးဖုိ႔ ကိစၥေတြမွာ Agent ကလည္း တာ၀န္မယူဘူး။ ၿပီးလုိ႔ရွိရင္ စက္ရုံအလုပ္ရုံ ကလည္း တာ၀န္မယူဘူး။ အဲဒီျပႆနာ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာအစုိးရ အေနနဲ႔ ဒီရက္ပုိင္းအတြင္းမွာ သတင္း အင္တာနက္ ၀က္ဆိုဒ္ေတြမွာ ေရးလာတာ ရွိလာတယ္။ ဥပေဒအရ အေရးယူေပးမယ္လုိ႔ ေျပာတယ္။ လက္ေတြ႔က်ေတာ့ ဘာမွ မရွိဘူး။ အဲဒါေတြကုိ ေထာက္ျပဖုိ႔က ဥပမာ- စင္ကာပူ၊ မေလးရွား အဲဒီႏုိ္င္ငံေတြမွာ Passport နဲ႔ အလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြ ကုိယ္တုိင္က ဒီဒုကၡေတြ ခံစားေနရတဲ့ အေနအထားေတြ အမ်ားႀကီးရွိလာတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ---- ဦးသက္ခုိင္ ေျပာတဲ့အထဲမွာ တရားေရးကိစၥပါလာေတာ့ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ဦးမင္းလြင္ဦးခင္ဗ်ား၊ ဒီကိစၥမွာ တရားဥပေဒအရ ႏုိင္ငံျခားသြားေရာက္ အလုပ္လုပ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အလုပ္သမားေတြအတြက္ ဘယ္လုိကာကြယ္ေပးတာ ရွိသလဲ၊ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိန္၊ စံၫႊန္းေတြကေရာ ဘယ္လုိရွိပါသလဲ။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားရယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တရား၀င္ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္နဲ႔ ဆုိၿပီးေတာ့ ႏွစ္မ်ဳိးခြဲျခားၿပီး ေျပာႏုိင္တယ္။ ကုိသက္ခုိင္ ေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာလည္း ပါပါတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ရွိတဲ့ အလုပ္သမား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမား အျဖစ္နဲ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ၾကတယ္။ အခ်ဳိ႔ၾကေတာ့လည္း မွတ္ပုံတင္ရွိတယ္၊ အခ်ဳိ႔က်ေတာ့ မရွိဘူး။ သုိ႔ေသာ္ မွတ္ပုံတင္မရွိလုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံသားေတြ၊ ထုိင္းအလုပ္ရွင္ေတြက ေနၿပီးေတာ့ ႀကဳိက္သလုိ လုပ္ခြင့္မရွိပါဘူး။ ဥပမာအားျဖင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကဳံရတဲ့ အခ်ဳိ႔ဟာေတြကုိ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လူသတ္မႈ၊ မုဒိန္းမႈ၊ စတဲ့အမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ရွိရင္ မည္သူမဆုိ ထုိင္းႏုိင္ငံ တရားရုံးေတြမွာ တရားစြဲႏုိင္တာ ျဖစ္တယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အဲလုိတရားစြဲတဲ့ အခါမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံသားေတြဘက္က အကာအကြယ္ေပး လုိက္ပါေဆာင္ရြက္တဲ့ ကိစၥက အစုိးရကေန မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ခဲ့တာ မရွိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။

ထုိနည္းတူစြာ တခါတေလမွာ လုပ္ခ ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စက္ရုံအလုပ္ရုံေတြမွာ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကုိ ကြ်န္ျပဳခုိင္းေစတဲ့ ကိစၥေတြ ျဖစ္ေပၚတယ္။ ဒါေတြကုိ ထုိင္း NGO ကေနၿပီး ေဖၚထုတ္ၿပီး တရားစြဲေပးတယ္။ ေလွ်ာ္ေၾကးရေအာင္ လုပ္ေပးတယ္။ အဲဒီလုိ ေဆာင္ရြက္တဲ့ကိစၥ ေတာင္မွ စကားျပန္ လုိလို႔ရွိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသံရုံးက လာေရာက္ကူညီေပးတာ မရွိဘူးဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ အစုိးရ အေနနဲ႔ကေတာ့ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြရဲ့ လုံၿခဳံမႈအတြက္ကုိ ဘာမွ တာ၀န္ယူမႈ မရွိဘူးဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါက ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ကိစၥပါ။

ေနာက္ၿပီး ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္နဲ႔ တရား၀င္လာၿပီး လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္ခြင့္ ရၾကတဲ့ သူေတြကုိလည္း ႏုိင္ငံျခားမွာ ျပႆနာ တက္လာလုိ႔ ကုိယ့္သံရုံးမွာ အကူအညီ ေတာင္းလုိ႔ရွိရင္ စာအုပ္သက္တမ္း ကုန္ေတာင္မွ အလြယ္တကူ လဲေပးတာ မရွိဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အခြန္၊ လာဒ္ေငြေဆာင္မွသာ ေဆာင္ရြက္ေပးတဲ့ ကိစၥ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိတယ္။ အဲေတာ့ အစုိးရ အေနနဲ႔က မိမိႏုိင္ငံသားေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔ အဓိက တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လည္း ဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံျခားေငြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီကေန ရွာေပးေနတာ ျဖစ္တယ္။ အဲေတာ့ အခြန္သြင္းတဲ့ အတုိင္းအသာ အေလွ်ာက္ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ့ အခြင့္အေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ အလုပ္သမားေတြရဲ့ အခြင့္အေရးကုိ တိတိက်က်ရေအာင္ အစုိးရ အေနနဲ႔ ႀကီးၾကပ္ေပးဖုိ႔ လုိတယ္။ အဲေတာ့ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥရပ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ Agene ဆုိတဲ့ အသုိင္းအ၀ုိင္းမွာ အာဏာပုိင္ အစုိးရေတြရဲ့ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈေတြ ရွိတယ္။ ေဆြမ်ဳိးနီးစပ္သူေတြ ပါေနတယ္။ အဲေတာ့ အဲဒီ Agene ေတြက လႊတ္လုိက္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ပရမ္းပသာ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ အာဏာပုိင္ေတြက ႏႈတ္ပိတ္ေရငုံ ေနၾကတာကုိ ၾကားရတယ္။ ေနာက္ၿပီးတာ့ ႏုိင္ငံအႏွံ႔မွာ ဒီလုိမ်ဳိးျဖစ္တယ္။ အခု ထင္ထင္ရွားရွား ျဖစ္လာတာက ေဂ်ာဒန္မွာ ျဖစ္တဲ့ကိစၥေပါ့ေနာ္။ ေဂ်ာ္ဒန္မွာ ျဖစ္တဲ့ကိစၥမွာလည္း အလုပ္သမေတြရဲ့ လစာ၀င္ေငြေတြ ထုိက္သင့္သလုိ အစုိးရကုိ အခြန္ေငြ၊ ဘ႑ာေငြ ထမ္းေဆာင္ေနရတာ ျဖစ္တယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔ အစုိးရမွာ တာ၀န္ရွိတယ္။ အစုိးရကုိယ္တုိင္ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္မႈ မျပဳဘူးဆုိေတာင္ တာ၀န္ယူထားတဲ့ Agent ကုိ ဒီကိစၥကုိ ေျဖရွင္းေပးႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ တြန္းအား၊ ဖိအား ေပးရမယ္။ အခုျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥက က်ေနာ္တုိ႔ အခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ အခါမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ အခန္းေတြမွာ ပိတ္ေလွာင္ထားတယ္၊ ေရျဖတ္ထားတယ္၊ မီးျဖတ္ထားတယ္ ဆုိတာက ကြ်န္ျပဳၿပီးေတာ့ ခုိင္းေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ေရာက္ေနတာကို ဆုိတာမ်ဳိး က်ေနာ္တုိ႔ ျမင္ေတြ႔ရတယ္။ ဒါမ်ဳိးကုိ အစုိးရတရပ္ အေနနဲ႔ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔ လုိတယ္၊ လုိအပ္တဲ့ ဥပေဒမ်ဳိးကုိလည္း ျပဌာန္းဖုိ႔ လုိတယ္။ လူကုန္ကူးမႈ တားျမစ္ေရး အက္ဥပေဒမွာ လုိေနတဲ့ အခ်က္ေတြကုိ ထပ္ျဖည့္ဖုိ႔လုိတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ------ ဟုတ္ကဲ့၊ ဦးမင္းလြင္ဦး၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီ့ျပႆနာေတြကုိ လက္ရွိ ႏုိ္င္ငံေရး အေျခအေနနဲ႔ေရာ ဘယ္လုိ ဆက္စပ္ ပတ္သက္မႈ ရွိေနတယ္ ဆုိတာကုိ က်ေနာ္သိခ်င္ပါတယ္။ ဦးခြန္ျမင့္ထြန္း ေျပာျပေပးပါ ခင္ဗ်ား။

ခြန္ျမင့္ထြန္း ------ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီကိစၥရပ္ေတြကုိ အစုိးရရဲ့ တာ၀န္မယူႏိုင္မႈ အေပၚမွာ အဓိက ေျပာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းျပည္မွာ အခု အစုိးရႏွစ္ခု ရွိပါတယ္။ အမ်ဳိးသား ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရနဲ႔ န အ ဖ ဟူ၍ ရွိပါတယ္။ န အ ဖ ကေတာ့ တုိင္းျပည္ရဲ့ ႏုိင္ငံသား အလုပ္သမားေတြအတြက္ တာ၀န္မယူတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရကေတာ့ တာ၀န္မယူေပးႏုိင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရ အေနနဲ႔က ျပႆနာေတြကုိ တစိတ္တပုိင္းေလာက္ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ေျဖရွင္းေပးပါတယ္။ ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရမွာ ရွိတဲ့ ေရႊ႔ေျပာင္းေရးရာ အလုပ္သမား ဌာနအပါအ၀င္ နယ္စပ္မွာရွိတဲ့ အလုပ္သမား သမဂၢက ေနၿပီးေတာ့ ျဖစ္ေနတဲ့ အလုပ္သမားေတြရဲ့ ျပႆနာေတြကုိ တစိတ္တပုိင္းကုိေတာ့ ေျဖရွင္းေပးႏုိင္ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ တစုံလုံး ျပႆနာကုိေတာ့ မေျဖရွင္းေပးႏုိင္ပါဘူး။

အဓိကအားျဖင့္ ဒီေန႔ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာေတြအေပၚမွာ န အ ဖ အေနနဲ႔ တာ၀န္ယူေပးဖုိ႔၊ တာ၀န္ခံေပးဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာ စစ္အာဏာရွင္ လက္ေအာက္က ဗ်ဴရုိကေရစီ ယႏၱရားျဖစ္ေနေတာ့ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈေတြ ကင္းမဲ့ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ဖိလစ္ပုိင္ကုိ ေရာက္ေတာ့ မနီလာ္ေလဆိပ္မွာ ဖိလစ္ပုိင္ အလုပ္သမားေတြက ေလယာဥ္ကြင္းမွာ အရြယ္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ တန္းစီေနၾကတယ္။ သူတုိ႔မ်က္ႏွာေတြက ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ဘဲ၊ သူတုိ႔ ႏုိင္ငံတကာကုိ ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္တယ္။ အဲဒီအတြက္ သူတုိ႔ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ရွိၾကတယ္။

က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံသားေတြက်ေတာ့ အထူးသျဖင့္ ျမ၀တီကေနၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံကုိ ခုိးေၾကာင္ခုိ၀ွက္နဲ႔ မ်က္ႏွာငယ္ငယ္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ ေနရတယ္။ အဲဒီျမင္ကြင္းက က်ေနာ့ရင္ကုိ အင္မတန္ ခံစားရတယ္။ အဲေတာ့ ဖိလစ္ပုိင္ အစုိးရအေနနဲ႔က သူႏုိင္ငံ အလုပ္သမားေတြရဲ့ အက်ဳိးစီးပြားကုိ အင္မတန္ အကာအကြယ္ေပးတယ္။ ႏုိင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ ဖိလစ္ပုိင္ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ့ လုပ္ေနတဲ့ ေနရာဌာနေတြမွာ သူတိ႔ု ႏုိင္ငံသား အလုပ္သမားေတြ အတြက္ အမ်ားႀကီး ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေပးပါတယ္။

ဥပမာေျပာရရင္ ၁၉၉၇ တုန္းက စင္ကာပူမွာ စင္ကာပူ အစုိးရကေနၿပီး ဖိလစ္ပုိင္ အိမ္အကူ အလုပ္သမေတြကုိ ေသဒဏ္ေပးတာ။ ေသဒဏ္မေပးခင္မွာ ဖိလစ္ပုိင္ အစုိးရကေနၿပီးေတာ့ စင္ကာပူအစုိးရကုိ ကန္႔ကြက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ စင္ကာပူ အစုိးရကေနၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ရဲ့ တည္ဆဲဥပေဒ အရ ကြပ္မ်က္လုိက္တယ္။ အဲေတာ့ ဖိလစ္ပုိင္အစုိးရက ဘာလုပ္တယ္ဆုိရင္ စင္ကာပူအစုိးရက ကြပ္မ်က္လုိက္တဲ့ ဖိလစ္ပုိင္က အိမ္အကူ အလုပ္သမေလးကုိ ႏုိ္င္ငံေတာ္အလံ အုပ္ၿပီးေတာ့ သူ႔ႏုိင္ငံကုိ ျပန္သယ္ယူတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ စင္ကာပူမွာရွိတဲ့ ဖိလစ္ပုိင္ အလုပ္သမား အားလုံးကုိ ျပန္ရုပ္သိမ္းတယ္။ အဲဒီလုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူခဲ့တယ္။ အဲဒီလုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီကေန႔ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံရဲ့ စီးပြားေရးဟာ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ အေပၚမွာ ၾကည္ျဖဴၿပီးေတာ့ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမား ေတြဟာ စင္ကာပူမွာ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ အလုပ္လုပ္ႏုိင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

က်ေနာ္တုိ႔က အဓိက စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရတာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရ အေနနဲ႔ အစိတ္တပုိင္းေလာက္သာ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ၿပီး တဖက္ကေနၿပီးေတာ့ န အ ဖ စစ္အုပ္စုကေတာ့ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ လုံး၀မရွိဘူး။ ထုိင္းႏုိင္ငံ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ ကုိယ္ႏႈိိက္က သံရုံးက အခြန္ကုိဘဲ လုိခ်င္တယ္။ တာ၀န္ယူမႈ ဘာမွ မရွိဘူးတဲ့။ ကုိယ္စားျပဳမႈ မရွိတဲ့ အခြန္ေကာက္ခံမႈေတြေပါ့။ ဒါေတြက က်ေနာ္တို႔ ဒီေန႔ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာေတြရဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြ ျဖစ္တယ္။
ဦးခင္ေမာင္စုိး ----- ဦးခြန္ျမင့္ထြန္း အခုေျပာေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္က ထုိင္းႏုိင္ငံ အလယ္ပုိင္းမွာ ေစာေစာက ဦးသက္ခုိင္ ေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာလည္း ပါသြားပါတယ္။ မစုလု႔ိေခၚတဲ့ ျမန္မာျပည္ကလာတဲ့ အိမ္ေဖၚကေလးမေလး တေယာက္ ပုိင္ရွင္က ရဲအရာရွိေဟာင္းပဲ။ သူက ကေလးမကုိ ပစၥည္းခုိးမႈနဲ႔ စြပ္စြဲၿပီးေတာ့ မီးရႈိ႔တဲ့ကိစၥ ေဆးရုံးကုိ ေရာက္ၿပီးေတာ့မွ ေသသြားတယ္ေပါ့ေလ။ အဲဒီသတင္းကုိ က်ေနာ္သြားၿပီး သတင္းယူပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ဒီကေလးမ မီသၿဂဳိ ၤလ္တုန္းက သံရုံးကလည္း လာသြားပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အေလးမနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လူေတြက က်ေနာ္တုိ႔ သိသေလာက္က ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာတဲ့အထိ လွ်ဳိ႔၀ွက္ထား ၿပီးေတာ့ မႏွစ္ကေလာက္မွ အေရးယူတာမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ ျမန္မာအစုိးရက ဘယ္ေလာက္ ခရီးေရာက္ေအာင္ လုပ္တယ္ မလုပ္ဘူးဆုိတာက ကာယကံရွင္ အစုိးအရ အရာရွိေတြ သိမယ္ေပါ့ေလ။ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံက တရားမ၀င္ ျဖစ္ေစ၊ တရား၀င္ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ ကုိင္ထားသူေတြ ျဖစ္ေစ ရင္ေလးစရာ ရွိဆဲဘဲ။

တၿပဳိင္နက္ ထဲမွာလည္း ဒီလုိ အခက္အခက္ေတြ ရွိေပမဲ့လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံသားေတြက ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ႏုိင္ငံျခားသြားဖုိ႔ ႀကဳိးစားေနၾကတဲ့ ျပည္တြင္း အလုပ္အကုိင္ ရွာေဖြေရး Agency ေတြမွာ၊ လူေတြ စုၿပဳံေနတာ က်ေနာ္တုိ႔ ရေနတဲ့သတင္းေတြ၊ ဓါတ္ပုံေတြအရ အထင္အရွားဘဲ ခင္ဗ်ား။ အဲေတာ့ ေရွ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ႏုိ္င္ငံျခားကုိ ဆက္ထြက္ေနမယ္ ဆုိရင္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ဘာေတြ သိသင့္ သိထုိက္တာေတြ ရွိမွာလဲ ဦးသက္ခုိင္ခင္ဗ်ား။

ဦးသက္ခုိင္ ----- အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံအေနအထားနဲ႔ အဓိကထား ေျပာမယ္ဆုိရင္ ထုိင္းႏုိင္ငံ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတြ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးေတြ ရွိေနၾကတယ္။ သူတို႔ေတြက ရွိသမွ် အခ်က္အလက္္ေတြ စုတယ္၊ စစ္တမ္းေတြ ေကာက္တယ္။ ေကာက္ၿပီးရင္ လုိအပ္တာ အားလုံးကုိ အစုိးရကုိ တင္ျပတယ္။ ေဆြးေႏြးတယ္။ အစုိးရ အရာရွိေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ၿပီးေတာ့ န အ ဖ အရရွိေတြနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အပုိင္းေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဒါကေတာ့ အစုိးရနဲ႔ ဒီဘက္အဖြ႔ဲအစည္းေတြ အပိုင္းေပါ့။

အခ်ဳိ႔က်ေတာ့ အလုပ္သမားေတြ အပုိင္းက်ေတာ့ လုပ္ရမဲ့ ဟာေတြက ဥပမာအားျဖင့္ အိမ္အကူအလုပ္သမေတြ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က ဆုိလုိ႔ရွိရင္ က်ေနာ့ဆီကုိ ပုိ႔လာတယ္။ ဒီကေလးမ ေပ်ာက္ေနတာ ၇ ႏွစ္ေလာက္ ရွိေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကံေကာင္းတာကေတာ့့ ကေလးမက သူ႔အေမ ဖုန္းနံပါတ္ကုိ ျပန္ဆက္လုိ႔ရသြားတယ္။ ပထမပုိင္းက သူတုိ႔ေတြက ေၾကာက္တယ္။ ေၾကာက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ၫွိတာေပါ့။ ဆုိလုိခ်င္တာက အလုပ္သမားေတြကုိယ္တုိင္က တတ္ႏုိင္ရင္ လက္ကုိင္ဖုန္း တလုံရွိဖုိ႔ လုိတယ္။ အိမ္ဖုန္းဆုိရင္လည္း ဘယ္နံပါတ္ ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ သိရင္ အတိအက် လုိက္လုိ႔ရတယ္။

ဒုတိယအခ်က္က ဟင္းဖုန္းသုံးပါ။ ကုိယ့္ဟန္းဖုန္းနဲ႔ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြ၊ မိဘေဆြမ်ဳိး ဖုန္းနံပါတ္ေတြယူထားပါ။ ၿပီးလုိ႔ရွိ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးရဲ့ တာ၀န္ရွိသူေတြရဲ့ ဖုန္းနံပါတ္ကုိ ရရင္ေကာင္းတယ္။ အခက္အခဲရွိရင္ ဆက္သြယ္လုိ႔ရတယ္။

နံပါတ္ ၃ ကေတာ့ တတ္ႏုိ္င္လု႔ိရွိရင္ ေရဒီယို နားေထာင္သင့္ပါတယ္။ ေရဒီယိုက်ေတာ့ အလုပ္သမားေတြ ဒီႏိုင္ငံမွာ ဘာျဖစ္ေနလဲ၊ ကိုယ့္လုပ္ငန္းမွာ ဘာျဖစ္ေနတယ္။ အရႈံးရွိတယ္၊ အျမတ္ရွိတယ္၊ ဘယ္လုိ အႏၱရာယ္မ်ဳိး ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးေတာ့ တဖက္မွာလည္း အဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ တုိက္တြန္းခ်င္တာက က်ယ္ျပတဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ၊ အစုိးရကုိယ္တုိင္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ရွိမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာ ဆုိုလိ႔ုရွိရင္ အလုပ္သမေတြရဲ့ အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ILO တုိ႔နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးတဲ့ အခါက်လုိ႔ရွိရင္ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲေတြ လုပ္တယ္။ အဲဒီမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ လုိအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ေဆြးေႏြးပါတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ----- ဟုတ္ကဲ့ ဦးသက္ခုိင္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဥပေဒကိစၥ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္ေျပာမယ္ဆုိရင္ ဦးမင္းလြင္ဦးခင္ဗ်ား၊ ILO ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ျပဌာန္းထားတဲ့ စံခ်ိန္စံၫႊန္းေတြ၊ ရပုိင္ခြင့္ေတြ၊ အဲတာမ်ဳိးေတြကုိ ျမန္မာဘာသာနဲ႔ ျပန္ဆုိထုတ္ေ၀ၿပီး ႏုိင္ငံျခားသြားမဲ့ အလုပ္သမားေတြကုိ ေပးတာမ်ဳိး ရွိလားခင္ဗ်ား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- အဲလုိမ်ဳိး မရွိပါဘူး၊ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ ျပဌာန္းထားတဲ့ ဥပေဒကုိေတာင္မွ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ျဖန္႔ေ၀ခြင့္ မရွိဘူး။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ အေမရိကန္ Center မွာ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အလုပ္သမားမ်ား ရပုိင္ခြင့္ တာ၀န္မ်ား အက္ဥပေဒ အေၾကာင္းအရာေတြကုိ ရွင္းလင္္းျပတဲ့ ကုိေက်ာ္ေက်ာ္တုိ႔၊ သူရိန္ေအာင္တုိ႔ကုိ ILO ကေနၿပီးေတာ့ အခုအခ်ိန္အထိ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္ေနရတယ္။ ဒါက ျပည္တြင္းမွာ လုပ္တဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္။

ျပည္မမွာက်ေတာ့ အခက္အခဲရွိတာက ဘာလဲဆုိေတာ့ ျပည္ပႏုိင္ငံ အသီးသီးမွာက ဖက္စပ္လုပ္ထားတာ ရွိတယ္။ သီးသန္႔ စီးပြားေရး စာခ်ဳပ္ေတြ ရွိေတာ့ကား အဲဒီမွာ အထူးသေဘာ္တူ စာခ်ဳပ္ေတြအေနနဲ႔ အခ်ဳိ႔ဟာေတြက ILO က သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံခ်ိန္စံၫႊန္ေတြနဲ႔ မတူညီတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ထုိင္းႏုိ္င္ငံမွာ ျပဌာန္းထားတဲ့ ဥပေဒဆုိရင္ ျမန္မာလုိ ဘာသာျပန္ၿပီးေတာ့ အလုပ္သမားေတြၾကားမွာ ေတာ္ေတာ္က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျဖန္႔ေ၀ႏုိင္တာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ တျခားႏုိင္ငံမွာေတာ့ ႏုိင္ငံတႏုိ္င္ငံရဲ့ အလုပ္သမား ဥပေဒကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိဖုိ႔ မလြယ္ေသးဘူး။ အစုိးရကိုယ္တုိင္ကလည္း အဲဒီႏုိင္ငံကုိ သြားၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္မဲ့ သူေတြကုိ သူတုိ႔ သြားမဲ့ႏုိင္ငံမွာ အလုပ္သမား ဥပေဒ အခြင့္အေရးေတြ ဘယ္လုိရွိတယ္ ဆုိတာကုိ ပုိ႔ခ်ေပးဖုိ႔လုိတယ္။ အဲေတာ့ အဲဒီလုိ မရွိတဲ့အတြက္ ပုိ႔ခ်သြားတဲ့ အလုပ္သမားေတြက မိမိအခြင့္အေရး ဘာမွမသိဘဲနဲ႔ အလုပ္ရွင္ျပဳသမွ် ျဖစ္ေနရတဲ့ ဘ၀မ်ဳိး ျဖစ္ေနတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ လုပ္အားခနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း အလုပ္ခစာမွာ ပါတဲအတုိင္း တိတိက်က် ခံစားမႈေတြကုိ အစုိးရကေနၿပီး ခ်မွတ္ေပးဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ပထမ အလုပ္ခလစာမွာတမ်ဳိး၊ ႏုိင္ငံျခားေရာက္ၿပီးေတာ့ ရတဲ့လစာက သုံးပုံတပုံ ကြာေနတယ္။ တခ်ဳိ႔ဆုိေတာ့ ၃ ပုံ ၂ ပုံေလာက္ ကြာေနတယ္။ ႏုိင္ငံရပ္ျခား ေရာက္ေနတယ္ဆုိေတာ့ ျပန္ဖုိ႔စရိတ္လည္း မရွိေတာ့ ေခါင္းငုံ႔ၿပီးေတာ့ လုပ္ေနရတဲ့ အခက္အခဲကုိလည္း ၾကားသိေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစုိးရကုိယ္တုိင္က ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိ ဖိအားေပးၿပီးေတာ့ တိက်တဲ့လစာ၊ တိက်တဲ့အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိး လုပ္ငန္းခြင္ အာမခံႏုိ္င္မႈ ရွိဖုိ႔အတြက္ကုိ တိတိက်က် ေတာင္းဆုိဖုိ႔ သင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ဒါဘဲေျပာႏုိင္ပါတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ------ ဟုတ္ကဲ့ ဦးမင္းလြင္ဦး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဦးခင္ျမင့္ထြန္းတုိ႔ရဲ့ အမ်ဳိးသားၫြန္႔ေပါင္း အစုိးရ အေနနဲ႔ကေရာ ႏုိင္ငံျခားေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အလုပ္သမားေတြဟာ သူတုိ႔ရ ရပုိင္ခြင့္ေတြ၊ အေရးအေၾကာင္း ေပၚလုိ႔ရွိရင္ ဘယ္ဌာနကုိ ဆက္သြယ္မရမယ္ ဆုိတာမ်ဳိးက ဘယ္ေလာက္အထိ အသိပညာ ေပးႏုိင္တာလည္း ခင္ဗ်ား။

ခြန္ျမင့္ထြန္း ----- အရင္က ထုတ္ေဖၚတဲ့ စာေစာင္ေတြမွာ ဒီကိစၥရပ္ေတြကုိ ေဖၚထုတ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ အခုေတာ့ ဒီ အလုပ္သမားေရးရာ တာ၀န္ခံ ကုိသက္ခုိင္ ဦးစီးၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ Website ေတြမွာ တင္ၿပီးေတာ့ ေရႊ႔ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြရဲ့ အဓိက သတင္းေတြ စုေဆာင္းၿပီးေတာ့ ေဖၚျပေပးေနတာ ရွိပါတယ္။ တခုရွိတာက က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ လုပ္ရတဲ့အခါမွာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္လုိပါတယ္။ ၫြန္႔ေပါင္းအစုိးရရဲ့ တာ၀န္ရွိသူေတြ ဦးေဆာင္မႈ လုိသလုိ အလုပ္သမားေတြ အေနနဲ႔ ရွိေနတဲ့ ျပႆနာရပ္ေတြကုိ အမွန္အတုိင္း ေဖၚထုတ္ဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ မေဖၚထုတ္ဘဲ ေခါင္းငုံ႔ခံတဲ့အခါမွာ ပုိၿပီးေတာ့ ခံရတာ ရွိပါတယ္။ မတရားမႈကုိ ေဖၚထုတ္တာဟာ အဲဒီႏုိင္ငံေတြရဲ့ ဆန္႔တာမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီႏုိင္ငံရဲ့ ဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖါက္တာ မဟုတ္ဘူး။ သက္ဆုိုင္ရာ ႏုိင္ငံရဲ့ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈကုိ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ရာ ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ အျမင္ကေန က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ၾကဖုိ႔လုိတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏုိ၀င္ဘာလကဆုိရင္ ထုိင္းမွာရွိတဲ့ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြနဲ႔ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ထုိင္းအလုပ္သမား ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ စနစ္တက် အေထာက္အထားေတြ ေကာက္ယူၿပီးေတာ့ ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ယာယီ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ေျပာတာ ရွိပါတယ္။ သူတုိ႔က ဆႏၵအမွန္ကုိ တင္ျပတာ ရွိပါတယ္။ အဲလုိိတင္ျပတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာေရႊ႔ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြအေနနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ပါ၀င္ေတာင္းဆုိဖုိ႔ လုိတယ္။ ၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံေတြရဲ့ လုံၿခဳံေရးကုိ မထိခိုက္ေစဘဲ ေတာင္းဆုိဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ဒါက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ့ လုိအပ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

ထုိင္းမွာ က်ေနာ္တက္ခဲ့တဲ့ Conference မွာဆုိရင္ ထုိင္းလူအခြင့္အေရး ပါေမာကၡေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေနၿပီးေတာ့ ျမန္မာ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမား ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရပ္တည္ကာကြယ္ ေျပာဆုိေပးေနတာကုိ အမွတ္ရေနဆဲပါ။ ခ်င္းမုိင္က လူ႔အခြင့္အေရး ပါေမာကၡက “ကုိယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္တေယာက္ဟာ ရဲစခန္းမွာ ကေလးေမြးရမွာ မဟုတ္ဘူး။ ေဆးရုံမွာ ေမြးရမွာတဲ့” လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ရႈေထာင့္ကေန ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျပာတယ္။

သက္ဆုိင္ရာ ထုိင္းအာဏာပုိင္ေတြဘက္က ဥပေဒနဲ႔ ၾကည့္ရင္ ဒါက တရားမ၀င္ ခုိး၀င္လာတယ္ေပါ့ဗ်ား။ ဘယ္လုိျဖစ္ျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတြ ရဖု႔ိက ထုိင္းႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ပညာရွင္ေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ ဒါေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ရယူႏုိင္တာေတြ ရွိပါတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး ----- ဟုတ္ကဲ့ ဦးခြန္ျမင့္ထြန္း၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီကိစၥေတြကုိ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖၚဖုိ႔ ဦးသက္ခုိင္တုိ႔ လက္ေတြ႔ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ေဆာင္ရြက္တဲ့ ေဒသခံ ထုိင္းအာဏာပုိင္ ေတြကေရာ ဘယ္လုိ ဆက္ဆံတာ ရွိသလဲ။ ကုမၸဏီေတြကေရာ၊ ဘယ္လုိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ရွိသလဲ၊ သူတုိ႔ကေရာ ဘယ္လုိလုပ္ေပးဖုိ႔ ရွိသလဲခင္ဗ်ား။

ဦးသက္ခုိင္----- ဒီလုိ အေျခအေနမ်ဳိးက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က လက္ရွိမွာ ဘာလုပ္လဲဆုိေတာ့ လစဥ္လစဥ္ အစည္းအေ၀း လုပ္ေပးတဲ့ဟာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီအစည္းအေ၀းမွာ အလုပ္သမား အဖြ႔ဲေပါင္းစုံ International NGOs ေရာ၊ ေဒသဆုိင္ရာ NGOs ေတြေရာ အဲလုိမ်ဳိး လူမႈကယ္ဆယ္ေရး အဖြဲ႔ေတြ ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႔ဆုိလုိရွိရင္ လူမႈ အေျချပဳ ဥပမာ-သမဂၢမ်ား အဲတာေတြ တက္တဲ့ အစည္းအေ၀းေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီကေနၿပီးေတာ့ တႏုိ္င္ငံလုံးမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ report ေတြအရ က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။ ၀င္ၿပီးေတာ့ အႀကံေပးတယ္၊ ေဆြးေႏြးတယ္၊ ဘယ္လုိလုပ္ရင္ ေကာင္းမလဲ၊ အႀကံေပးခ်က္ေတြ လစဥ္လုပ္ေပးတယ္၊ တဖက္မွာကေတာ့ အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဖုိ႔၊ အလုပ္သမား ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ေတြ႔ဖုိ႔ဆုိရင္ ဒီအဖြဲ႔ေတြက ၀ုိင္းကူေပးတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔မွာ ႏုိင္ငံ Working Groups ရွိပါတယ္။ ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႔ေတြ ဖြဲ႔ထားပါတယ္။

တဖက္ကက်ေတာ့လည္း အလုပ္သမားေတြ၊ အလုပ္သမားေတြက သူတုိ႔မွာ အခ်ိန္မီ ဆက္တဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္တယ္။ ဒီ telephone ကုိ သူတုိ႔ အသုံးခ်တတ္တ့ဲဟာက သူတို႔က တခုခု ျဖစ္ၿပီးဆုိလုိ႔ရွိရင္ သူတုိ႔နားတဲ့အခ်ိန္ ည ၁၀း၀၀ နာရီျဖစ္ျဖင့္၊ မနက္ ၄း၀၀ နာရီျဖစ္ျဖင့္ သူတုိ႔ ဆက္ဖုိ႔ ၀န္မေလးဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ဆုိရင္ ဘယ္အခ်ိန္ဆက္ဆက္ လက္ခံေပးတယ္၊ ေျပာေပးတယ္။ သူတုိ႔လုပ္ခ်င္တဲ့ ဟာေတြကုိ ဥပမာ-စက္ရုံတရုံက သပတ္ေမွာက္ခ်င္တယ္ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ သူတုိ႔အစီအစဥ္ အားလုံးကုိ ေျပာျပတယ္ေပါ့ေနာ္။ သပိတ္ေမွာက္မယ္ ဆုိ္လုိ႔ရွိရင္ ဘာလုိတယ္၊ မနက္အေစာႀကီး စမယ္ဆုိရင္ စမဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာက္ေလွ်ာက္ စနစ္တက် လုပ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ တဖက္မွာက်ေတာ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ သေဘာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ- ထုိင္းေရွ႔ေနမ်ား ေကာင္စီတုိ႔ လုိဟာမ်ဳိးကုိ လွမ္းၿပီးအေၾကာင္းၾကားတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ရွိရင္ လုိအပ္တဲ့ဟာေတြကုိ ေျပာတယ္။ သူတုိ႔ ကုိယ္တုိင္လည္း ကူညီဖုိ႔ အဆင္သင့္ ရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာတယ္။ ေနာက္ပုိင္းက်လုိ႔ရွိရင္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက သူတို႔ အေလွ်ာ့ေပး လုိက္တာေတြ ရွိတယ္ေပါ့။ တခ်ဳိ႔ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ကုိယ့္ဘက္က စည္းကမ္းရွိဖု႔ိ၊ စနစ္က်ဖုိ႔၊ တရားမွ်တတဲ့ ေတာင္းဆုိမႈမ်ဳိး ျဖစ္ဖုိ႔လုိတယ္။

ဦးခင္ေမာင္စုိး------ ဟုတ္ကဲ့ ဦးခင္ေမာင္စုိး၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ေနာက္ဆုံး သိခ်င္တာတခုေလာက္ ေမးပါရေစခင္ဗ်ား။ ျမန္မာအစုိးရက ထုိင္းႏုိင္ငံကုိလာၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ အလုပ္သမားေတြအတြက္ ယာယီႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ ထုတ္ေပးေနတဲ့ ကိစၥက ဘယ္ေလာက္ ေအာင္ျမင္မႈ ရွိသလဲ၊ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကုိ အဲဒီ Passport လုိခ်င္ရင္ ဘယ္လုိလုပ္ရမွာလဲ။ အဲဒီကိစၥကုိ ဘယ္လုိ အခက္အခဲ ရွိသလဲ။ ဒီကိစၥကုိ ဗဟုသုတ သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ေျပာေပးႏုိင္မွာလား ခင္ဗ်ား။

ဦးသက္ခုိင္---- အဲဒီအစီအစဥ္က သူတုိ႔စခဲ့တာ ၄/၅/၆ ႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီ။ ပထမ သူတုိ႔စတာက ေမာ္လၿမဳိင္နဲ႔ ဘားအံေလာက္မွာဘဲ အလုပ္သမားေတြ ရုံးသြား၊ ထုိင္းအစုိးရက ၫွိတယ္ေပါ့။ ကေမၻာဒီယားနဲ႔ လာအုိ ေနာက္ဆုံး သူတုိ႔စာရင္းကုိင္တဲ့ ဟာက ေကာ့ေသာင္း၊ ျမ၀တီ၊ တာခ်ီလိတ္၊ ေနာက္ဆုံး ဒီအေျခအေန ေရာက္လာတယ္။ ေရာက္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ အလုပ္သမားေတြက လုပ္လာတဲ့ဟာက ၂ ပုိင္း ရွိတယ္။ တပုိင္းက ကုိယ့္အလုပ္ရွင္ကုိယ္တုိင္က လုပ္ေပးမယ္ဆုိရင္ ေငြကုန္ေၾကးက် အရမ္းသက္သာတယ္။ ဘာေၾကာင့္ သက္သာလဲဆုိေတာ့ Form တင္ခ ၂၀၀ ရယ္၊ ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီဘက္ျပန္လာလုိ႔ရွိရင္ ထုိင္းႏုိင္ငံထဲမွာ ဗီဇာေလွ်ာက္ဖုိ႔ ၅၀၀/ ၆၀၀ ေလာက္ဘဲကုန္တယ္။ လမ္းစရိတ္က မိမိဘာသာ မိမိခ်ိန္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစုိးရက ဘာလုပ္ထားလဲ ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ အခု Agent ကုိယ္စားလွယ္ ကုမၸဏီေတြ ဖြင့္ထားတာ ရွိတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၈ ေနာက္ဆုံး ထုိင္းအလုပ္သမား ၀န္ႀကီးဌာနကေန ပုိ႔တဲ့စာအရ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ၇ ခုကုိ အတည္ျပဳ ထားတယ္။ အဲဒီ ၇ က စက္ရုံးအႀကီးေတြကုိဘဲ သြားေနတယ္။ သြားၿပီးရင္ ၀န္ေဆာင္ခေတြ အမ်ားႀကီး ေပးရတယ္ေပါ့။ အဲလုိမ်ဳိးတဲ့အတြက္

၁ အလုပ္သမားထုကုိ ေျပာခ်င္တာက လုပ္မယ္ဆုိရင္ ကိုယ့္အလုပ္ရွင္ကို စည္းရုံးပါ။ ပုိက္ဆံသက္သာတယ္။ ကုိယ့္အတြက္လည္း ၀န္မႀကီးဘူး။ အဲလုိမျဖစ္ႏုိ္င္လုိ႔ အလုပ္ရွင္ကုိယ္တုိင္က Agent နဲ႔ လုပ္မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ေစ်းႏႈန္း အသက္သာဆုံး လုပ္ပါ။ အခုေလာေလာဆယ္က ယာယီ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ရဖုိ႔က အေရးႀကီးတယ္။ တကယ္ဆုိရင္ ၅၀၀ ေလာက္ဘဲကုန္မယ္။ အဲလုိ ၂ ပုိင္းဘဲရွိမယ္။

ပထမဆုံးလုပ္ရတာက အလုပ္သမားရုံးမွာ Form ေတြ ရွိပါတယ္။ Form ေတြျဖည့္ဖုိ႔ အလုပ္သမားရုံးေတြ တုိက္တြန္းတယ္။ ကုိယ္ကုိတုိင္ အလုပ္ရွင္ကုိ တုိက္တြန္းပါ။ အလုပ္သမားရုံးမွာ Form ရွိတယ္။ Form တင္ပါ။ Form မတင္ဘဲ ရွိလာမဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြကေတာ့ ျပႆနာ ရွိႏုိ္င္တဲ့ သေဘာရွိတယ္။ လက္မွတ္သက္တမ္း မတုိးေပးတာတုိ႔ ျဖစ္လာႏုိ္င္တယ္။

ပါ၀င္ေဆြးေႏြးေပးတဲ့ ဦးမင္းလြင္ဦး၊ ခြန္ျမင့္ထြန္းနဲ႔ ဦးသက္ခုိင္တုိ႔ကုိ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
....Read more

မတရား ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူေပးဖုိ႔ AHRC အိတ္ဖြင့္ေပးစာပုိ႔

BBC ----- 19 January 2010

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွား သူေတြကုိ တရားခံ အျဖစ္နဲ႔ စြပ္စြဲ ခံထားရသူေတြကုိ မတရား ၫွဥ္းပန္းႏွိ္ပ္စက္တာ၊ စစ္ေဆးတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စုံစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူေပးဖုိ႔ ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ လူမဆန္စြာ အျပစ္ေပးမႈဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးသံသမန္ဆီကုိ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ AHRC က အိ္တ္ပြင့္ေပးစာ တေစာင္ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ဒီစာတမ္းမွာ ဘာေတြေရးသား ထားသလဲ ဆုိတာကုိ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္မွ တာ၀န္ခံ ဦးမင္းလြင္ဦးကုိ ေမးျမန္းရာ ----

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ၿပီး ရယူထားတဲ့ သက္ေသထြက္ခ်က္ေတြကုိ တရားရုံးေတြက သက္ေသခံအျဖစ္ လက္ခံၿပီးေတာ့ အမႈေတြမွာ စီရင္ဆုံးျဖတ္ ေနတာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိပါတယ္။ ႏုိ္င္ငံမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ရွိရင္ အေၾကာင္းျပခ်က္ ခုိင္ခုိင္လုံလုံ မရွိတဲ့အခါမွာ စစ္ေၾကာေရး စခန္းေတြက ေနၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ တရားစြဲဆုိႏုိင္ဖုိ႔ ႏွိပ္စက္ၫွဥ္းပန္းတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြလုပ္တယ္၊ အဲဒီအေပၚမွာဘဲ တရားရုံးကလည္း အျပစ္ေပးတယ္ ဆုိတာကုိိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။

ေမး ----- ဒီလုိ ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြက ႏုိင္ငံေရးသမား အုပ္စုကုိဘဲ လုပ္တာလား။ ဘယ္သူ႔မဆုိ လုပ္တာလား ခင္ဗ်ား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- အမ်ားအားျဖင့္ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ႏုိ္င္ငံေရး အမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အမႈေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အဲဒီလုိ လုပ္ေဆာင္တာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ သာမန္အမႈေတြမွာ ဒီလုိလုပ္ေဆာင္တာ နည္းတာကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။

ေမး ------ ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ ခံရတာကုိ တရားရုံးေရာက္တဲ့ အခါက်ရင္ တရားခံအျဖစ္ စြပ္စြဲခံရသူေတြ၊ ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ ခံရသူေတြရဲ့ အက်ဳိးေဆာင္ ေရွ႔ေနကေနၿပီး တင္ျပခြင့္ ေလွ်ာက္လဲခြင့္ လုိ႔လုပ္ မရဘူးလားခင္ဗ်ား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ----- ဟုတ္ကဲ့ အဲဒီကိစၥရပ္မွာ တရားရုံးကုိ ေရာက္လာတဲ့အမႈေတြမွာ တခ်ဳိ႔အမႈေတြမွာဆုိရင္ ေရွ႔ေနငွားရမ္းခြင့္ မရွိပါဘူး။ အဲေတာ့ ေရွ႔ေနဌားဖုိ႔ ေျပာရင္လည္း စစ္ေၾကာေရးစခန္းမွာ ရွိေနတဲ့ လူေတြ၊ ရဲေတြကေနၿပီးေတာ့ မင္းတုိ႔ ေရွ႔ေနငွားမယ္ဆုိရင္ နယ္ေျပာင္းပစ္မယ္ဆုိတဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ဟာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရွ႔ေနနဲ႔ ခုခံေခ်ပခြင့္ အျပည့္အ၀ မရဘူး ဆုိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။

ေမး ----- အခုလုိ ၫွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြက စစ္အစုိးရ ေျပာေနတဲ့ ကုိလုိနီစနစ္ရဲ့ ဆုိးေမြေတြကေနၿပီးေတာ့ အခုဆုိေတာ့ ရဲရဲ့ဆုိးေမြေပါ့ဗ်ား။ ကုိလုိနီစနစ္တခုရဲ့ ဆုိးေမြကုိ လက္ခံက်င့္သုံးတာ ျဖစ္မေနဘူးလား ခင္ဗ်ား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ---- ဟုတ္ကဲ့၊ အဲလုိေျပာရင္လဲ ေျပာလုိ႔ရတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ပါ တယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ရဲေတြကေနၿပီး ဖမ္းဆီးခံထားရတ့ဲ တရားခံေတြကုိ ႏွိပ္စက္ၫွဥ္းပန္းျခင္း မျပဳရဘူး၊ ႏွိပ္စက္ၫွဥ္းပန္းၿပီး သက္ေသေတြ မယူရဘူးလုိ႔ ရဲစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ဥပေဒမွာ ျပဌာန္းထားတာ ရွိပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေဒါက္တာ၀င့္ကူရဲ့ အမႈမွာ ပါ၀င္က်ဴးလြန္တဲ့ သူေတြက ဒု-ရဲမွဴးအဆင့္ ရွိတဲ့သူေတြ ျဖစ္တယ္။ အနိမ့္ဆုံး အဆင့္မွာ ဒု-ရဲအုပ္ေတြပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားရုံး အဆင့္ဆင့္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပမယ္၊ အေရးဆုိမယ္၊ အမႈဖြင့္မယ္ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ အေရးယူဖုိ႔ ခဲယဥ္းတဲ့ကိစၥ ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ ႏုိ္င္ငံတကာက ႏွိပ္စက္ၫွဥ္းပန္းျခင္းဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ကုိ စုံစမ္းေလ့လာဖုိ႔၊ ေနာက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာကုိ ဖိအားေပးၿပီးေတာ့ ႏွိပ္စက္ၫွဥ္းပန္းမႈကုိ ရပ္တန္႔ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အိတ္ပြင့္ေပးစာကုိ ေပးပုိ႔ရျခင္း ျဖစ္တယ္။

ေမး ---- ဟုတ္ကဲ့၊ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ေပးစာေတြ၊ ေၾကျငာခ်က္ေတြအျပင္ တျခား ဘာေတြဆက္ၿပီး လုပ္ႏုိ္င္ေသးသလဲ ခင္ဗ်ား။

ဦးမင္းလြင္ဦး ------ က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီေအာက္မွာ ရွိတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးကုိ တင္ျပၿပီးေတာ့ ဒီိကိစၥေတြကုိ အေရးယူေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိမယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အထူးကုိယ္စားလွယ္ မစၥတာကင္တားနားကုိလည္း ဒီအေၾကာင္းအရားေတြ ေပးပုိ႔ၿပီးေတာ့ စုံစမ္းေမးျမန္းဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိမယ္ ျဖစ္တယ္။
....Read more